61
©EverethPublishing,2012
Leczenie Ran 2012;9(3)
krytyczną. Szczegółowe wyjaśnienie tych pojęć znajduje się
w Tabeli 1 [6].
y
y
Uwaga!
W przypadku stwierdzenia stanu kolonizacji krytycznej
oraz infekcji konieczne jest podjęcie działań mających
na celu przywrócenie równowagi mikrobiologicznej po-
przez redukcję/eradykacjęmiana drobnoustrojów z rany.
Czynniki ryzyka wystąpienia infekcji:
• zdolność układu immunologicznego pacjenta
do zwalczania mikroorganizmów (odporność wła-
sna gospodarza);
• ilość wprowadzonych bakterii – większa liczba bakte-
rii łatwiej i szybciej pokonuje odporność gospodarza;
• gatunek wprowadzonej bakterii – niektóre szcze-
py bakterii (np.
Saphyloccocus
aureus
,
Streptococcus
pyogenes
,
Pseudomonas
aeruginosa
) mają większą
zdolność do wywołania infekcji (wirulencji) niż inne
– często wystarcza niewielka ich ilość;
• zmiana niszy ekologicznej flory fizjologicznej (zaka-
żenia endogenne).
Rozróżnienie między kolonizacją − kolonizacją krytyczną
a infekcją, w przypadku pacjentów chorujących na rany prze-
wlekłe, jest wyzwaniem nawet dla doświadczonego klinicysty.
Z całą jednak stanowczością należy podkreślić fakt, iż
w celu prawidłowego określenia stanu mikrobiologicznego
rany, konieczne jest wykonanie badania mikrobiologiczne-
go, określającego liczbę drobnoustrojów w ranie i pozwala-
jącego określić stan interakcji między bakterią a gospoda-
rzem (Ryc. 1).
Decyzję o konieczności wykonania badania mikrobiolo-
gicznego podejmuje zespół prowadzący chorego w wyniku
oszacowania klinicznych parametrów stanu rany oraz cho-
rego (najlepiej w trakcie pierwszej wizyty).
Poniższe zalecenia mają pomóc w podjęciu decyzji, czy
i kiedy należy zastosować miejscowe leczenie infekcji, jakie
działania należy wykonać profilaktycznie w celu zmniejsze-
nia ryzyka rozwijania się infekcji, a także usystematyzować
chaos, jaki pojawiał się na rynku farmaceutycznym.
2. Kliniczne objawy infekcji rany
2.1. Do klinicznych objawów infekcji ran zaliczane są zwy-
czajowo [7]:
• miejscowe zaczerwienienie,
• miejscowy ból,
• miejscowe podniesienie ciepłoty ciała,
• uszkodzenia tkanek,
• obrzęk,
• ropny wysięk.
W przypadku ran przewlekłych, zmiany świadczące
o początkowym stadium infekcji mogą jednak różnić się
od wyżej wymienionych.
Kontaminacja rany
Obecność bakterii w ranie przy jednoczesnym
braku jakiejkolwiek odpowiedzi gospodarza
Kolonizacja rany
Obecność namnażających się bakterii w ranie
przy nikłej odpowiedzi odpornościowej gospo-
darza. Kolonizacja nie prowadzi do pogorszenia
się stanu rany, gojenie nie jest zaburzone
Kolonizacja krytyczna Wysoka liczba namnażających się bakterii opóźnia
gojenie rany, chory odczuwa wzmożony poziom
bólu, jednak nie dochodzi jeszcze do silnej akty-
wacji odpowiedzi immunologicznej organizmu
Infekcja
Wysoka liczba namnażających się bakterii, do-
chodzi do pogorszenia stanu i opóźnienia proce-
su gojenia rany, wzrostu dolegliwości bólowych,
uruchomiona zostaje silna odpowiedź immuno-
logiczna organizmu na zakażenie
Tabela 1. Stan mikrobiologiczny rany.
Ryc. 1. Interakcja między bakterią i gospodarzem. Narastające proble-
my kliniczne.
1,2,3,4 6,7,8,9,10,11,12,13,14,15,...24