Zaopatrywanie ubytków tkanek miękkich o różnej etiologii dolnej części podudzia, okolicy stawu skokowego i pięty płatem łydkowym – doświadczenia własne

Jedną ze względnie prostych i skutecznych metod pokrycia ubytków tkanek miękkich w dolnej części podudzia, okolicach stawu skokowego i pięty jest płat łydkowy. Płat ten jest oparty na naczyniach towarzyszących nerwowi łydkowemu, które łączą się z pęczkiem strzałkowym za pośrednictwem perforatorów w projekcji przegrody międzymięśniowej bocznej i może zawierać wszystkie warstwy, włącznie z tkanką mięśniową z mięśni dwubrzuścowych. Długa szypuła oraz możliwość całkowitej rotacji płata łydkowego (w razie preparowania jako płata śmigłowego) pozwalają w niektórych przypadkach na skuteczne zaopatrzenie ubytków tkanek w wymienionych okolicach.

Rekonstrukcja ubytku tkanek miękkich płatem z mięśnia najszerszego grzbietu po oparzeniu głębokim obręczy barkowej z odsłonięciem struktur kostnych u chorego niedożywionego z upośledzeniem odporności – opis przypadku

Oparzenie głębokie jest rodzajem urazu termicznego, który wywołuje martwicę przekraczającą swoim zasięgiem grubość skory. W skrajnych przypadkach może prowadzić do odsłonięcia struktur układu mięśniowo-szkieletowego oraz narządow wewnętrznych. Leczenie oparzeń głębokich polega na jak najszybszym wycięciu rany oparzeniowej i zamknięciu ubytku, najczęściej przy pomocy przeszczepów skóry pośredniej grubości. W przypadku odsłonięcia struktur, takich jak: kości, stawy oraz ścięgna, ubytki powłoki należy zrekonstruować z wykorzystaniem płatów tkankowych. W pracy przedstawiono przypadek mężczyzny po oparzeniu głębokim z odsłonięciem struktur kostnych obręczy barkowej, któore zostały skutecznie zaopatrzone płatem z mięśnia najszerszego grzbietu (latissimus dorsi – LD). 57-letni pacjent w stanie upojenia alkoholowego doznał oparzenia kontaktowego od grzewczej płyty elektrycznej. Mężczyzna zgłosił się do Wschodniego Centrum Leczenia Oparzeń i Chirurgii Rekonstrukcyjnej dwa tygodnie po urazie. W wywiadzie z innych schorzeń stwierdzono: uzależnienie od alkoholu, niedożywienie oraz zakażenie HIV. W badaniu lekarskim zaobserwowano rozległą martwicę rozpływną obejmującą okolice zauszną (wraz z częścią małżowiny usznej), szyjną tylną, łopatkową i naramienną po stronie lewej. W leczeniu wstępnym usunięto tkanki martwe oraz stosowano opatrunki antyseptyczne. Po wycięciu martwicy doszło do odsłonięcia tkanek miękkich oraz struktur kostnych obręczy barkowej. Tkanki miękkie pokryto przeszczepami skórnymi, natomiast ubytek nad strukturami kostnymi zamknięto płatem z mięśnia najszerszego grzbietu, opartym na naczyniach piersiowo-grzbietowych. Dzięki zastosowanemu leczeniu uzyskano zamknięcie doznanych ran oparzeniowych. Płat LD jest prostym, szybkim i bezpiecznym sposobem zaopatrzenia ubytku tkanek miękkich z odsłonięciem struktur kostnych po oparzeniu głębokim obręczy barkowej. Może być stosowany nawet u chorych ze znacznymi obciążeniami ogolnymi (stanami chorobowymi), upośledzającymi proces gojenia ran.

Rozszczep podniebienia

Rozszczepy wargi i podniebienia są wadami wrodzonymi występującymi z częstotliwością 1,7/1000 żywo urodzonych dzieci. Izolowane rozszczepy podniebienia są obserwowane częściej u dziewczynek, natomiast rozszczepy wargi i podniebienia – u chłopców. Istnieje wiele klasyfikacji tej wady. Leczenie rozszczepu podniebienia stanowi wyzwanie dla licznych specjalistów. Do najważniejszych problemów związanych z tą wadą należą zaburzenia mowy, karmienia i wzrostu twarzoczaszki. Często towarzyszą jej również inne wady lub zespoły wad wrodzonych. Pomimo że patologia ta jest znana od setek lat, nadal nie ma jednolitego algorytmu jej leczenia. Na poprawę standardu życia pacjentów z rozszczepem podniebienia pracuje zespół składający się z wielu specjalistów, m.in.: otolaryngologów, pediatrów, chirurgów, ortodontów, audiologów, logopedów, pielęgniarek. Nie bez znaczenia dla dzieci i ich rodziców jest też wsparcie psychologiczne. Głównym celem leczenia rozszczepu podniebienia jest minimalizacja zaburzeń wzrostu twarzoczaszki i osiągnięcie normalnej wymowy u pacjenta. Istnieje wiele metod chirurgicznych i ich modyfikacji, a wszystkie służą poprawie funkcji podniebienia, a także wyglądu dziecka. Wiek, w którym powinno się przeprowadzać operację rozszczepu podniebienia, budzi wiele kontrowersji. Wiadomo, że wczesna rekonstrukcja podniebienia wpływa korzystnie na rozwój mowy, podczas gdy późniejsza z kolei ma korzystny wpływ na rozwój twarzoczaszki.

Zastosowanie larw Lucilia sericata w leczeniu oparzeń

Biochirugia, czyli metoda oczyszczania rany z tkanek martwiczych za pomocą larw Lucilia sericata, jest metodą znaną i stosowaną w chirurgii od wieków. Obecnie – z powodu rozwoju wielolekoopornych bakterii – ten rodzaj terapii przeżywa renesans. Jego prostota działania polega na wykorzystaniu do oczyszczenia rany larwy muchy plujki, żywiącej się martwymi tkankami. Korzyści płynące z zastosowania biochirurgii są potrójne: mechaniczne oczyszczenie, dezynfekcja oraz pobudzenie ziarninowania. Metoda może być wykorzystywana w przypadku wszelkich ostrych i przewlekłych ran. Na podstawie doświadczenia własnego opisano szczegółowo wskazania, wady i zalety terapii w odniesieniu do ran oparzeniowych. Metoda okazała się tania i skuteczna również w określonych przypadkach tego typu urazów.

Zespół cieśni śródbrzusznej jako powikłanie w leczeniu wstrząsu oparzeniowego – definicja, zapobieganie, leczenie

Na zespoł cieśni środbrzusznej (ang. abdominal compartment syndrome – AC S) składa się grupa objawow klinicznych charakterystycznych dla upośledzenia funkcji narządow lub układow, ktore powodują wzrost ciśnienia środbrzusznego spowodowanego nadciśnieniem brzusznym (ang. intra-abdominal hypertension – IAH ). Ze względu na etiopatogenezę AC S można podzielić na trzy kategorie: pierwotny lub ostry, wtorny i przewlekły. Głowną metodą rozpoznania zespołu cieśni brzusznej jest pomiar ciśnienia środbrzusznego (an. intra-abdominal pressure – IA P), ktory należy przeprowadzić zawsze w przypadku podejrzenia AC S. IA P może być łatwo monitorowany poprzez dokonywanie pomiaru ciśnienia w pęcherzu moczowym. We Wschodnim Centrum Leczenia Oparzeń i Chirurgii Rekonstrukcyjnej w Łęcznej w przypadku wystąpienia podejrzenia zespołu cieśni środbrzusznej lub wzrostu ciśnienia środbrzusznego stosuje się resuscytację płynową wraz z ciągłą dializą żylno-żylną z włączoną funkcją ultrafiltracji, co pozwala na szybkie i sprawne zmniejszenie bilansu płynowego oraz obserwowany spadek IA P. U żadnego z chorych leczonych w WCLO iChR z rozpoznanym nadciśnieniem wewnątrzbrzusznym nie wystąpiły objawy zespołu ciasnoty brzusznej.

Zastosowanie płata z sieci większej w chirurgii rekonstrukcyjnej – doświadczenia własne

Wstęp Ubytki tkanek z towarzyszącą infekcją oraz martwicą kości stanowią duży problem terapeutyczny. Powstają najczęściej w wyniku urazu lub czynnika jatrogennego. Próby leczenia podejmowane w niewykwalifikowanych ośrodkach, najczęściej nieskuteczne, jedynie opóźniają przekazanie pacjenta do ośrodka referencyjnego, tym samym sprawiając, iż dalsze leczenie staje się niezwykle trudne. Cel pracy Przedstawienie zastosowania płata z sieci większej w chirurgii rekonstrukcyjnej na przykładzie chorych operowanych we Wschodnim Centrum Leczenia Oparzeń i Chirurgii Rekonstrukcyjnej w Łęcznej. Materiał i metody W latach 2011–2013 w ośrodku operowano siedmiu pacjentów z rozległymi pourazowymi lub jatrogennymi ubytkami tkanek z towarzyszącą infekcją oraz martwicą kości. W badanej grupie poddano ocenie wyniki leczenia chirurgicznego. Wyniki U wszystkich operowanych pacjentów uzyskano dobre wyniki leczenia. W jednym przypadku wystąpiło powikłanie w postaci częściowej brzeżnej martwicy płata, co nie wpłynęło na ostateczny efekt terapii. Wnioski Ubytki tkanek z towarzyszącą infekcją oraz martwicą kości stanowią duży problem terapeutyczny. Zastosowanie płata z sieci większej w rekonstrukcji pourazowych ubytków tkanek jest skuteczną metodą terapeutyczną.

Ocena wyników leczenia zachowawczego i wczesnego wycięcia martwicy oparzeniowej na podstawie analizy śmiertelności u rozlegle oparzonych

W leczeniu rozległych oparzeń rekomenduje się agresywną resuscytację, wprowadzenie odpowiedniego żywienia oraz przeprowadzenie chirurgicznego wczesnego wycięcia rany i jej zamknięcia, co ma korzystny wpływ na obniżenie liczby zgonow. Najważniejszym wskaźnikiem rokowniczym oraz jednocześnie skuteczności leczenia jest wskaźnik śmiertelności. Celem pracy była analiza tego wskaźnika u dorosłych po leczeniu operacyjnym i zachowawczym w oparzeniach głębokich ≥15% całkowitej powierzchni ciała (CPC). Badaniem objęto 142 oparzonych (88 mężczyzn i 54 kobiety), ktorzy przebywali w Oddziale Chirurgii Plastycznej i Oparzeń Wielospecjalistycznego Szpitala SP ZOZ w Nowej Soli w latach 2003–2006. Zachowawczo leczono 53 poszkodowanych (grupa zachowawcza – GZ), a operacyjnie – 89 (grupa operacyjna – GO). Wskaźnik śmiertelności oceniano w zależności od wieku i powierzchni oparzenia głębokiego. Na podstawie otrzymanych wynikow stwierdzono, że intensywność zgonow w obydwu grupach była bardzo zbliżona u poszkodowanych z powierzchnią oparzenia do 40% CPC. W pacjentow, u ktorych wielkość oparzenia wynosiła od 41 do 60% powierzchni ciała, obserwowano o 25% wyższą śmiertelność u osob leczonych zachowawczo niż u leczonych operacyjnie. Znamienne obniżenie wskaźnika liczby zgonow u osob po 60. roku życia z oparzeniami 21–40% CPC dotyczyło leczonych chirurgicznie (wycięcie martwicy), a nie – zachowawczo.

In vitro evaluation of the single and multispecies biofilm prevention capabilities of two wound irrigation solutions and a topical antiseptic

To investigate the biofilm prevention capabilities of 2 wound irrigation solutions and one topical antiseptic using single and mixed species in vitro assays. Material and methods A modified Calgary Biofilm Device (CBD) was used to determine the ability of 3 topical solutions (ActiMaris® (Quantum Medis), Prontosan® wound irrigation solution (B.Braun), and Octenisept ® (Schulke)) to prevent the development of Staphylococcus aureus and Pseudomonas aeruginosa single species and mixed species biofilms. Evidence of biofilm development was assessed at 30 minutes, 3 hours, 24 hours, 48 hours and 72 hours. Biofilm material was recovered by sonication and quantified using colony counts. Results No S. aureus attachment was reported at 30 minutes or 3 hour when samples were treated with the test agents. The topical antiseptic Octenisept ® prevented S. aureus biofilm growth for 72 hours, prevented P. aeruginosa biofilm growth up to 3 hours and continued to demonstrate multispecies biofilm inhibition at 72 hours. ActiMaris®, Prontosan® wound irrigation solution, did not prevent attachment of P. aeruginosa or mixed species biofilms. Conclusion If we accept the definition of a mature biofilm as one that has been forming for more than 10 hours, Octenisept® was the only solution that effectively prevented mature S. aureus biofilm development and mixed species biofilm development.

Szybkość gojenia owrzodzenia żylnego goleni po zastosowaniu opatrunku piankowego z jonami srebra – doświadczenia własne

Celem pracy była ocena skuteczności zastosowania opatrunku piankowego wydzielającego jony srebra u pacjentów z przewlekłymi żylnymi owrzodzeniami goleni. Do badania włączono 44 chorych, których podzielono na dwie grupy. Grupa I liczyła 22 osoby ze średnią powierzchnią owrzodzenia 10,4 cm2. Grupę II stanowiło 22 pacjentów ze średnią powierzchnią owrzodzenia 9,80 cm2. U chorych z pierwszej grupy stosowano opatrunek piankowy z jonami srebra (Biatain® Ag, Coloplast), natomiast u badanych z grupy drugiej używano opatrunku hydrokoloidowego, tzw. buta Unny. Co 7 dni mierzono powierzchnię owrzodzenia i obliczano szybkość zmniejszania się ubytków (cm2/dzień). Po siedmiu tygodniach leczenia wszystkie owrzodzenia u chorych z grupy I były wygojone; owrzodzenia u badanych z grupy II wyleczono po 15 tygodniach. Na podstawie uzyskanych wyników można stwierdzić, że stosowanie opatrunku piankowego wydzielającego jony srebra przyspiesza proces gojenia przewlekłych żylnych owrzodzeń goleni.

Ocena aktywności wybranych enzymów macierzy pozakomórkowej w przebiegu gojenia doświadczalnych uszkodzeń termicznych

Dobrze poznana sekwencja zmian ekspresji metaloproteinaz macierzy (ang. matrix metalloproteinases – MMPs) w przebiegu poszczególnych faz naprawy uszkodzeń tkankowych pozwoliła Autorom pracy na zastosowanie doświadczalnego modelu gojenia oparzeń, który umożliwił porównanie terapeutycznej aktywności Propolu T (zawierającego propolis) oraz soli srebrowej sulfadiazyny (SSD) w oparciu o biochemiczną analizę MMPs. Eksperymentalne rany oparzeniowe zadano zwierzętom gatunku polska świnia domowa. Obecność MMP-1 (mataloproteinaza-1) oraz MMP-3 (metaloproteinaza-3) stwierdzono we wszystkich próbkach tkankowych. Propol T stymulował znaczące zmiany w zawartości poszczególnych MMPs w przebiegu gojenia doświadczalnych ran oparzeniowych. Zmiany zawartości metaloproteinaz macierzy po zastosowaniu SSD były słabiej zaznaczone. Korzystne oddziaływanie Propolu T na eksperymentalne uszkodzenia tkankowe stwarza możliwość zastosowania czynnika apiterapeutycznego w miejscowym leczeniu oparzeń.

Metabolizm białka u chorych oparzonych

Oparzenia termiczne wywołują głębokie i długotrwałe zmiany w metabolizmie organizmu, polegające głównie na zwiększeniu tempa przemiany materii. Obserwuje się nasilenie zarówno anabolizmu, jak i katabolizmu białka – intensywnie syntezowane są białka ostrej fazy w wątrobie, a równocześnie mięśnie szkieletowe ulegają rozpadowi. Zwiększa się także wydzielanie mocznika oraz intensywność procesu glukoneogenezy. Chorzy z ciężkimi oparzeniami mają wysokie zapotrzebowanie energetyczne i konieczne jest prowadzenie u nich zbilansowanej diety o dużej zawartości białka i węglowodanów. Szeroko stosuje się też leczenie farmakologiczne modulujące procesy metabolizmu białka.

SZPITALE I LEKARZE ARMII CESARSTWA RZYMSKIEGO

Począwszy od czasów Starożytnego Rzymu aż do czasów współczesnych, wojna zawsze odgrywała bardzo dużą rolę w rozwoju medycyny. To ona przyczyniła się do powstania szpitali (valetudinarium), które początkowo były przeznaczone dla legionistów, a później również dla niewolników i plebsu. W pracy Autorzy przedstawili proces powstawania placówek szpitali wojskowych oraz sylwetki lekarzy rzymskich.

ANALIZA ZGONÓW PACJENTÓW OPARZONYCH A TRUDNOŚĆ W INTERPRETACJI DANYCH EPIDEMIOLOGICZNYCH

Wstęp Ciężkie oparzenie – jeden z najpoważniejszych ogólnoustrojowych urazów – wciąż stanowi wyzwanie dla wielospecjalistycznej grupy lekarzy centrów oparzeniowych. Analiza grupy wybranych pacjentów, którzy nie przeżyli tego urazu, pozwala na podjęcie próby wskazania czynników ryzyka w danym materiale klinicznym. Materiał i metody Dokonano analizy 113 zgonów chorych spośród ogółu 737 pacjentów leczonych w Małopolskim Centrum Oparzeniowo-Plastycznym Szpitala L. Rydygiera w Krakowie. Analizie poddano czas przyjęcia do szpitala, średnią długość przeżycia oraz istnienie obciążeń towarzyszących (w tym oparzeń dróg oddechowych) z uwzględnieniem płci. Wyniki W grupie pacjentów leczonych w centrum oparzeniowym odnotowano 15,3% wskaźnik zgonów. 80% chorych w tej grupie stanowili mężczyźni. Ponad 93% pacjentów doznało oparzeń termicznych. Średnia wieku oparzonych kobiet była wyższa niż mężczyzn. Pomimo znacznie późniejszego czasu przyjęcia do szpitala, długość przeżycia oparzonych z grupy męskiej była nieznacznie wyższa. Wnioski Interpretacja danych statystycznych powinna uwzględniać jednocześnie wiele czynników. Oparzenie dróg oddechowych wydaje się być najistotniejszym obciążeniem towarzyszącym pogarszającym rokowanie pacjentów.

KOMPLEKSOWA OPIEKA NAD CHORYM Z RANĄ PRZEWLEKŁĄ KOŃCZYNY DOLNEJ, ZAGROŻONEJ I OBJĘTEJ PROCESEM INFEKCJI – ANALIZA CZTERECH PRZYPADKÓW

Skuteczne leczenie rany przewlekłej jest ogromnym wyzwaniem dla wielu specjalistów, a nawet całych zespołów kompleksowo zajmujących się procesem gojenia. Charakterystyczną cechą dla tego rodzaju ubytków jest długotrwałe pozostawanie w samopodtrzymującej się fazie zapalnej, utrudniającej skoordynowane i efektywne gojenie. Etiologia zaburzeń jest zwykle wieloczynnikowa i wynika z nakładających się nieprawidłowości ogólnoustrojowych oraz miejscowych. W leczeniu ważne jest podejmowanie działań modyfikujących wpływ czynników negatywnych oraz wzmacnianie naturalnego potencjału gojenia, a także uzyskanie w ranie równowagi biochemicznej i mikrobiologicznej. Ważną rolę odgrywają aplikowane miejscowo opatrunki specjalistyczne oraz preparaty antyseptyczne. W pracy przedstawiono opis czterech przypadków osób z owrzodzeniami kończyn dolnych, leczonych ambulatoryjnie w Poradni Leczenia Ran Przewlekłych. Omówiono przypadki: 1. chorego z powikłaną raną pooperacyjną kończyny dolnej w przebiegu współistniejącej niewydolności żylnej; 2. pacjentki z nawrotowym, zakażonym owrzodzeniem żylnym; 3. chorej z owrzodzeniem o etiologii mieszanej tętniczo-żylnej; 4. pacjentki z zakażonym owrzodzeniem żylnym z towarzyszącą niewydolnością trzech układów. W każdym przypadku podejmowane postępowanie było zgodne z obowiązującymi rekomendacjami. W pierwszej kolejności przeprowadzano dokładną diagnostykę, nadającą kierunek działaniom przyczynowym. Następnie wdrażano schemat postępowania miejscowego, który obejmował m.in.: diagnostykę rany i otaczającej skóry, lawaseptykę i antyseptykę rany, opracowanie tkanek łożyska oraz brzegów, a także dobór i aplikację specjalistycznego opatrunku dostosowanego indywidualnie. Ważnym elementem opieki była edukacja i angażowanie chorego w proces pielęgnowania i gojenia rany. W wyniku wielokierunkowych działań pielęgnacyjno-leczniczych uzyskano znaczącą poprawę i postęp procesu gojenia rany u wszystkich prezentowanych pacjentów.

FIZJOTERAPIA WSPOMAGAJĄCA CHIRURGICZNE LECZENIE OPARZEŃ RĄK U DZIECI – NAJCZĘSTSZE POWIKŁANIA I ICH PREWENCJA

Ręka jest skomplikowanym, wyspecjalizowanym elementem narządu ruchu, chwytnym, badawczym i poznawczym, ale przez to narażonym na różnorodne urazy. Oparzenie to jedna z najczęstszych przyczyn urazów u dzieci. Oparzenia rąk, pomimo małej powierzchni, w swoich skutkach mogą być ciężkie i dotyczyć: skóry, mięśni, ścięgien, stawów i kości. Utrata funkcji związana z deformacją ręki i tworzeniem blizn obniża jakość życia pacjentów w każdym wieku. Znajomość grożących powikłań oraz prowadzenie odpowiedniego leczenia i postępowania fizjoterapeutycznego pozwalają zmniejszyć prawdopodobieństwo niepełnosprawności.

JAK DIAGNOZOWAĆ ZAPALENIE KOŚCI I SZPIKU KOSTNEGO U PACJENTÓW Z ZESPOŁEM STOPY CUKRZYCOWEJ?

Infekcje w przebiegu zespołu stopy cukrzycowej (ZSC) są najczęstszą przyczyną hospitalizacji u pacjentów z cukrzycą. Są również najczęstszym bezpośrednim powodem amputacji kończyn dolnych. W przebiegu zakażenia może dojść do zapalenia kości i szpiku kostnego (ang. osteomyelitis – OM, ang. diabetic foot ostemyelitis – DFO). W pracy przedstawiono metody diagnostyki obrazowej, mikrobiologicznej i laboratoryjnej pomocne w rozpoznawaniu zapalenia kości i szpiku kostnego. Oddzielna część została poświęcona różnicowaniu DFO z neuroartropatią Charcota.

RANY PRZEWLEKŁE – EPIDEMIOLOGIA I CZYNNIKI WPŁYWAJĄCE NA PROCES GOJENIA

Rany przewlekłe stanowią interdyscyplinarny problem medyczny. Wskaźnik częstości ich występowania stale wzrasta ze względu na starzenie się społeczeństwa, a dodatkowo zwiększa się wraz z wiekiem pacjentów. Z uwagi na współistnienie wielu czynników lokalnych oraz ogólnych, zakłócających prawidłowy przebieg gojenia rany, zagadnienie nabiera jeszcze większego znaczenia. W pracy główną uwagę skierowano na epidemiologię, patogenezę oraz czynniki warunkujące przebieg gojenia. Dokonano charakterystyki owrzodzenia żylnego goleni (OŻG), owrzodzenia tętniczego oraz zespołu stopy cukrzycowej (ZSC, ang. diabetic foot ulcer – DFU), ze szczególnym uwzględnieniem amputacji wykonywanych w przebiegu ZSC. Ponadto opisano także odrębną postać stopy cukrzycowej – neuroartropatię Charcota – której statystyki co do częstości występowania są nie do końca jednolite.

Evereth Publishing