Rola badań mikrobiologicznych w diagnostyce i leczeniu bakteryjnej waginozy i atypowych zakażeń dróg płciowych

The microbiological diagnostics and treatment of bacterial vaginosis and atypical genitourinary tracts infections

Beata Mączyńska1 | Joanna Grześko2 | Joanna Nowicka1

1 Katedra i Zakład Mikrobiologii Akademii Medycznej im. Piastów Śląskich we Wrocławiu
2 II Klinika Ginekologii, Położnictwa i Neonatologii Akademii Medycznej im. Piastów Śląskich we Wrocławiu

Beata Mączyńska Katedra i Zakład Mikrobiologii Akademii Medycznej im. Piastów Śląskich we Wrocławiu, ul. Chałubińskiego 4, 50-368 Wrocław, Tel.: (71) 784 13 01, Fax: (71) 784 01 17

Forum Zakażeń 2010;1(1–2):1–8

Streszczenie: Zakażenia dróg płciowych są trudne do diagnostyki i leczenia ze względu na możliwość występowania różnorodnej flory bakteryjnej bez objawów klinicznych zakażenia, występowania patogenów o specjalnych wymaganiach hodowlanych lub niemożliwych do wyhodowania in vitro oraz ze względu na konieczność jednoczesnego leczenia wszystkich partnerów seksualnych. W pracy przedstawiono i omówiono zagadnienia dotyczące mikrobiologicznej diagnostyki i leczenia waginozy bakteryjnej i atypowych zakażeń dróg płciowych powodowanych przez Chlamydia trachomatis i mykoplazmy płciowe, z uwzględnieniem obecnie dostępnych metod i wytycznych dotyczących antybiotykoterapii.

Słowa kluczowe: Chlamydia trachomatis, diagnostyka mikrobiologiczna, mykoplazmy płciowe, waginoza

Abstract: Diagnostics and treatment of genitourinary tract infections is very difficult due to the possibility of various bacterial flora occurrence without clinical signs of infection, occurrence of pathogens with special culture requirements or even impossible to culture in vitro. The specific challenge is necessity of treat all sexual partners of infected individual simultaneously. In the presented paper the problems concerning the microbiological diagnostics, treatment of bacterial vaginosis and atypical genitourinary tracts infections caused by Chlamydia trachomatis and mycoplasmes are introduced in the light of actual methods and guidelines concerning antibioticotherapy.

Key words: Chlamydia trachomatis, microbiological diagnostics, genital mycoplasmes, vaginosis

Aminoglikozydy – mechanizmy działania i oporność drobnoustrojów

Aminoglycosides – mechanisms of activity and bacterial resistance

Beata Kowalska-Krochmal | Izabela Dolna | Agata Dobosz

Katedra i Zakład Mikrobiologii Akademii Medycznej im. Piastów Śląskich we Wrocławiu

Beata Kowalska-Krochmal Katedra i Zakład Mikrobiologii Akademii Medycznej im. Piastów Śląskich we Wrocławiu, ul. Chałubińskiego 4, 50-368 Wrocław, Tel.: (71) 784 13 05, Fax: (71) 784 01 17

Wpłynęło: 08.09.2010

Zaakceptowano: 15.10.2010

Forum Zakażeń 2010;1(1–2):9–14

Streszczenie: Aminoglikozydy stale stanowią ważną grupę antybiotyków stosowanych w leczeniu zakażeń bakteryjnych, szczególnie u hospitalizowanych pacjentów. Decyduje o tym zarówno ich bakteriobójczość, wykazywanie efektu poantybiotykowego, szeroki zakres działania, jak też możliwość skojarzonej terapii z większością innych antybiotyków. Stosowanie aminoglikozydów ogranicza ich toksyczność, brak aktywności wobec beztlenowców, jak też narastanie oporności wśród bakterii. W pracy przedstawiono mechanizmy działania aminoglikozydów oraz oporności bakterii na tę grupę leków.

Słowa kluczowe: aminoglikozydy, mechanizmy działania i oporności

Abstract: Aminoglycosides are important group of antibiotics widely used for treatment of bacterial infections, particularly in hospitalized patients. This broad usage of those antibiotics is associated with their bactericidal activity and post-antibiotic effect as well as with possibility of the combined therapy with most of other antibiotics. However, use of aminoglycosides is limited due to their toxicity, lack of activity against anaerobic microorganisms, as well as with increasing microbial resistance to this group of chemotherapeutics. In this paper, mechanisms of aminoglycosides’ activity and the mechanisms of bacterial resistance against those antibiotics are introduced and discussed.

Key words: aminoglycosides, mechanisms of activity and resistance

Zasady prawidłowego cewnikowania moczowego

Principles of proper urinary catheterization

Marzenna Bartoszewicz | Anna Przondo-Mordarska | Adam Junka

Katedra i Zakład Mikrobiologii Akademii Medycznej im. Piastów Śląskich we Wrocławiu

Marzenna Bartoszewicz Katedra i Zakład Mikrobiologii Akademii Medycznej im. Piastów Śląskich we Wrocławiu, ul. Chałubińskiego 4, 50-368 Wrocław, Tel.: (71) 784 13 01, Fax: (71) 784 01 17

Wpłynęło: 09.09.2010

Zaakceptowano: 15.10.2010

Forum Zakażeń 2010;1(1–2):15–22

Streszczenie: Wykonanie cewnikowania moczowego związane jest często z wysokim poziomem bólu u pacjenta, a w wielu przypadkach nieprawidłowo wykonana procedura prowadzić może do zakażeń odcewnikowych, a w efekcie do urosepsy. U pacjentów hospitalizowanych, bakterie własne powodujące zakażenie są wypierane przez wielooporne bakterie szpitalne, których eradykacja bywa niezwykle trudna i kosztowna. Z powyższych powodów istnieje potrzeba przedstawienia aktualnych zaleceń dotyczących cewnikowania moczowego w celu dostarczenia jasnych wytycznych przeprowadzenia tej procedury.

Słowa kluczowe: cewnikowanie moczowe, flora endogenna, infekcje odcewnikowe

Abstract: The procedure of urinary catheterization is often associated with high level of pain in patient and the risk of catheter-associated infection which may be reason of urosepsis. It is common in hospitalized patients, that endogenic bacterial flora becomes substituted by the multi-resistant nosocomial microorganisms. Infections caused by above mentioned are particularly hard to eradicate and expensive. Thus, purpose of this document is a review of current guidelines for urinary catheterization in aim to provide clear advice for proper performance of described procedure.

Key words: catheter-associated infection, endogenic flora, urinary catheterization

Znaczenie kliniczne stopniowego narastania wartości MIC glikopeptydów w leczeniu infekcji wywoływanych przez szczepy Staphylococcus aureus

Clinical relevance of increasing glycopeptide MICs against Staphylococcus aureus

Ian M. Gould

Department of Medical Microbiology, Aberdeen Royal Infirmary, Foresterhill, Aberdeen, UK

Forum Zakażeń 2010;1(1–2):23–32

Streszczenie: Antybiotyki glikopeptydowe są powszechnie stosowane w leczeniu poważnych infekcji wywoływanych przez bakterie Gram-dodatnie. Należąca do tej grupy antybiotyków wankomycyna używana jest do zwalczania infekcji, których czynnikiem etiologicznym są β-laktamowe szczepy Staphylococcus aureus (ang. methicillin resistant Staphylococcus aureus – MRSA). Ograniczenia glikopeptydów związane z leczeniem infekcji wywoływanych przez te drobnoustroje wiążą się przede wszystkim ze słabą zdolnością tych antybiotyków do penetracji tkankowej, ich powolnym działaniem przeciwdrobnoustrojowym oraz możliwością selekcji szczepów o zmniejszonej wrażliwości. W literaturze opisano zjawisko postępującego narastania minimalnego stężenia hamującego (MIC) glikopeptydów dla S. aureus zachodzące w obrębie zakresu wrażliwości, określane mianem „glycopeptide creep”. Od dawna wiadomo, że wysoka wartość MIC koreluje ze słabszymi wynikami leczenia, ale w najnowszych badaniach wykazano, że nawet mały wzrost MIC poniżej granicznego punktu wrażliwości może wpływać na skuteczność kliniczną glikopeptydów. Stąd też znajomość bieżących wartości MIC antybiotyków z tej grupy jest niezbędna dla klinicystów planujących przeprowadzenie terapii empirycznej przy podejrzeniu o infekcję wywołaną przez szczepy S. aureus.

Słowa kluczowe: glikopeptydy, hVISA, MIC, MRSA, teikoplanina, wankomycyna, VISA

Abstract: Glycopeptides are among the most widely used agents for the treatment of serious infections caused by Gram-positive bacteria, with vancomycin recommended for the treatment of infections caused by β-lactam-resistant Staphylococcus aureus (MRSA). However, the utility of glycopeptides against MRSA has come into question owing to their poor tissue penetration, slow bactericidal activity and the emergence of strains with reduced susceptibility. A number of single-centre studies have demonstrated incremental increases in glycopeptide MICs for S. aureus strains over time – a phenomenon known as glycopeptide creep. High MICs have long been known to correlate with poorer clinical outcomes, but recent studies have shown that even small increases in MIC below the susceptibility breakpoint can affect the clinical efficacy of glycopeptides. The accurate measurement and ongoing surveillance of glycopeptide MICs at individual sites is therefore recommended to assist clinicians in their choice of empiric therapy for suspected serious S. aureus infections.

Key words: glycopeptides, hVISA, MIC, MRSA, teicoplanin, vancomycin, VISA

Antybiotykoterapia w ciąży

Antibiotic therapy in pregnancy

Urszula Zielińska-Borkowska

Klinika Anestezjologii i Intensywnej Terapii Samodzielnego Publicznego Szpitala Klinicznego im. prof. W. Orłowskiego, Centrum Medyczne Kształcenia Podyplomowego, ul. Czerniakowska 231, 00-416 Warszawa, Tel.: (22) 625 02 53, Fax: (22) 584 13 42

Wpłynęło: 10.12.2010

Zaakceptowano: 20.12.2010

Forum Zakażeń 2010;1(3–4):33–38

Streszczenie: Do czynników etiologicznych powodujących zakażenia u pacjentek w okresie ciąży należą pałeczki Gram-ujemne, ziarenkowce Gram-dodatnie oraz bakterie beztlenowe. Ostre odmiedniczkowe zapalenie nerek, zapalenie płuc lub poronienie septyczne mogą być bezpośrednią przyczyną sepsy, a nawet wstrząsu septycznego. Wielorakość czynników ryzyka oraz występujące u niektórych pacjentek zaburzenia odpowiedzi immunologicznej powodują, że leczenie zakażeń w tej grupie należy do jednego z trudniejszych zagadnień antybiotykoterapii. Fizjologia okresu ciąży prowadzi do zmian w procesach wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu i eliminacji leków. Ma to bezpośredni wpływ nie tylko na skuteczność antybiotykoterapii, ale również na występowanie działań niepożądanych nie tylko u matki, lecz także u płodu, a w następstwie u noworodka. Antybiotyki i chemioterapeutyki zostały podzielone na grupy w zależności od potencjalnych i prawdopodobnych działań niepożądanych, jakie mogą wywoływać u płodu. Podział nastąpił na podstawie obserwacji działań niepożądanych i teratogennych przeprowadzonych na zwierzętach. Zgodnie z tym podziałem wyróżniono antybiotyki, których profil bezpieczeństwa jest stosunkowo dobry oraz takie, których stosowanie u kobiet ciężarnych jest przeciwwskazane.

Słowa kluczowe: antybiotyki, ciąża, działania niepożądane

Abstract: Etiologic factors of infections in pregnant women are Gram-negative rods, Gram-positive cocci and anoxygenic bacteria. Acute pyelonephritis, pneumonia or septic abortion are potential precondition for sepsis or even septic shock. Multipotential risk factors and, in some patients, immunological suppression make treatment of infections in this group one of the most difficult aspects of antibiotic therapy. Physiology of pregnancy is connected with changes in absorption, distribution, metabolism and elimination of medications. It has direct influence not only on the effectiveness of antibiotic therapy, but also on the side effects on mother, fetus and, thus, also on the newborn. Antibiotics and bacteriostatics have been divided into groups depending on potential and probable side effects on fetus. This differentiation took place based on observations of the side effects and teratogenic effects on animal subjects. According to this division there are antibiotics with good safety profile and antibiotics, which application in pregnant women is contraindicated.

Key words: antibiotics, pregnancy, risk factors

Czy i jak należy leczyć zakażenia układu moczowego u kobiet w ciąży?

Whether and how to treat urinary tract infections in pregnant women?

Dariusz Samulak1, 2, 3 | Stefan Sajdak1 | Magdalena M. Michalska3 | Beata Pięta2

1 Klinika Ginekologii Operacyjnej Ginekologiczno-Położniczego Szpitala Klinicznego Uniwersytetu Medycznego im. K. Marcinkowskiego w Poznaniu
2 Katedra Zdrowia Matki i Dziecka Ginekologiczno-Położniczego Szpitala Klinicznego Uniwersytetu Medycznego im. K. Marcinkowskiego w Poznaniu
3 Oddział Położniczo-Ginekologiczny Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego w Kaliszu

Dariusz Samulak Oddział Położniczo-Ginekologiczny Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego w Kaliszu, ul. Toruńska 7, 62-800 Kalisz, Tel.: (62) 757 90 20, Fax: (62) 757 90 01

Wpłynęło: 16.12.2010

Zaakceptowano: 30.12.2010

Forum Zakażeń 2010;1(3–4):39–42

Streszczenie: U około 20–40% ciężarnych występuje co najmniej jeden epizod zakażenia układu moczowego. Najczęstszą postacią zakażeń układu moczowego u kobiet w ciąży jest bezobjawowa bakteriuria, która występuje u 2–13% ciężarnych. Objawowe zakażenia układu moczowego występują u 1–2% ciężarnych i często są następstwem nieleczonej bezobjawowej bakteriurii. 20–40% ciężarnych z nieleczoną bezobjawową bakteriurią choruje na odmiedniczkowe zapalenie nerek. Zakażenie układu moczowego stanowi poważny problem kliniczny ze względu na możliwość wystąpienia następstw, takich jak niewydolność nerek, nadciśnienie tętnicze lub powikłania dotyczące ciąży: poród przedwczesny, infekcja wewnątrzmaciczna, a u noworodka: niedokrwistość, niska masa urodzeniowa, posocznica oraz martwe urodzenie. W związku z powyższym, standardem jest wykonywanie badania moczu u wszystkich ciężarnych celem jak najwcześniejszego wykrycia bezobjawowej bakteriurii i jej leczenia, aby zapobiec rozwinięciu się infekcji objawowych i powikłań z nimi związanych. Podstawowymi lekami stosowanymi w przypadku zakażeń układu moczowego u kobiet w ciąży są leki z grupy penicylin, cefalosporyn oraz fluorochinolony. Stosować można również nitrofurantoinę oraz fenazopirydynę. Zdecydowanie przeciwwskazane są trimetoprim i sulfametoksazol.

Słowa kluczowe: bezobjawowa bakteriuria, poród przedwczesny, zakażenia układu moczowego

Abstract: Approximately 20–40% of pregnant women suffer from at least one episode of urinary tract infections. The most common form of urinary tract infections in pregnant women is asymptomatic bacteriuria, which occurs in 2–13% of pregnant women. Symptomatic urinary tract infections are present in 1–2% of pregnant women and are often a consequence of untreated asymptomatic bacteriuria. 20–40% of pregnant women with untreated asymptomatic bacteriuria is suffering from pyelonephritis. Urinary tract infection is a serious clinical problem because of the possibility of complications such as renal failure, hypertension, or pregnancy complications: preterm delivery, intrauterine infection, and in the newborn: anemia, low birth weight, sepsis and dead birth. Therefore, the standard is to carry out urine tests in all pregnant women as early as possible in order to detect asymptomatic bacteriuria and treat it to prevent developing symptomatic infections and associated with them complications. The main medicaments used for urinary tract infections in pregnant women are the drugs of penicillins, cephalosporins and fluoroquinolones. Also nitrofurantoin and phenazopyridine can be used. Trimethoprim and sulfamethoxazole are strongly contraindicated.

Key words: asymptomatic bacteriuria, preterm delivery, urinary tract infection

Nowoczesne antyseptyki – definicje, obszar zastosowania, mechanizmy działania i oporności

Contemporary antiseptics – definitions, areas of application, mechanisms of action and resistance

Adam Junka

Katedra i Zakład Mikrobiologii Akademii Medycznej im. Piastów Śląskich we Wrocławiu, ul. Chałubińskiego 4, 50-368 Wrocław, Tel.: (71) 784 13 01, Fax: (71) 784 01 17

Wpłynęło: 06.12.2010

Zaakceptowano: 15.12.2010

Forum Zakażeń 2010;1(3–4):43–51

Streszczenie: W dobie narastającej oporności drobnoustrojów na antybiotyki, antyseptyka zajmuje coraz istotniejsze miejsce w profilaktyce i leczeniu infekcji miejscowych. W pracy dokonano zestawienia podstawowych właściwości i rejonów zastosowań trzech popularnych antyseptyków: powidonu jodu, dichlorowodorku oktenidyny oraz chlorheksydyny, a także przedstawiono użyteczne pojęcia pomocne w analizie właściwości produktów antyseptycznych oraz prac doświadczalnych z tej dziedziny medycyny.

Słowa kluczowe: antyseptyka, chlorheksydyna, dichlorowodorek oktenidyny, PVP–I

Abstract: In the era of increasing antibiotic-resistance, the antisepsis becomes more and more significant subject in context of local infections prophylaxis and treatment. In present paper, three commonly used antiseptics: povidone–iodine, octenidine dihydrochloride and chlorhexidine were compared according to their basic properties and areas of application. Moreover, the useful definitions were introduced to help in analysis of antiseptic products properties and experimental results from that branch of medicine.

Key words: antisepsis, chlorhexidine, octenidine dihydrochloride

Stężenia linezolidu osiągane w tkance miękkiej i kostnej pacjentów cierpiących na zespół stopy cukrzycowej ze współistniejącym zakażeniem bakteryjnym

Linezolid concentrations in infected soft tissue and bone following repetitive doses in diabetic patients with bacterial foot infections

Friederike Traunmüller1, 2* | Michael V. Schintler2* | Stephan Spendel2 | Martin Popovic1, 3 | Oliver Mauric1 | Erwin Scharnagl2 | Christian Joukhadar1, 2, 4, 5

1 J&P Medical Research Ltd., Vienna, Austria
2 Department of Surgery, Division of Plastic Surgery, Medical University of Graz, Austria
3 Department of Radiology, Division of Cardiovascular and Interventional Radiology, Medical University of Vienna, Austria
4 Beth Israel Deaconess Medical Center, Boston, MA, USA
5 Harvard Medical School, Boston, MA, USA

* Autorzy, którzy bezpośrednio przyczynili się do powstania tej pracy

Christian Joukhadar J&P Medical Research Ltd., Auhofstrasse, 15/8-9, 1130 Vienna, Austria, Tel: +43 1 8760432 10, Fax: +43 1 8760432 33

Forum Zakażeń 2010;1(3–4):53–56

Streszczenie: Celem badania była ocena stężeń niezwiązanego, zewnątrzkomórkowego linezolidu osiąganych w objętej stanem zapalnym tkance miękkiej i kostnej u pacjentów z zespołem stopy cukrzycowej i współistniejącym zakażeniem bakteryjnym. Badaniem objęto 3 pacjentów. Linezolid podawano dożylnie dwa razy na dobę w dawce 600 mg. Pomiędzy 0–8 godziną, po osiągnięciu stanu stacjonarnego, pobierano za pomocą mikrodializy próbki płynu śródmiąższowego z objętej stanem zapalnym podskórnej tkanki tłuszczowej i kości śródstopia. Średnie stężenie maksymalne wolnego linezolidu w osoczu, zdrowej tkance podskórnej, zmienionej zapalnie tkance podskórnej oraz kości gąbczastej wynosiły odpowiednio: 16,6±3,0, 15,5±2,5, 15,8±2,8 oraz 15,1±4,1 mg/L. Poziom penetracji tkankowej linezolidu określono, obliczając fAUC0–12h tkanki/fAUC0–12h osocza, czyli stosunek pola pod krzywą stężenia w czasie fAUC0–12h w tkance do fAUC0–12h w osoczu. Poziom penetracji tkankowej antybiotyku wyniósł dla zdrowej tkanki podskórnej 1,32±0,09 mg/L; dla objętej stanem zapalnym tkanki podskórnej 1,12±0,22 mg/L, a dla tkanki kostnej 1,09±0,11 mg/L. Opierając się na uzyskanych danych farmakokinetycznych/farmakodynamicznych, stwierdzono, że linezolid podawany dwa razy na dobę w dawce 600 mg może być uważany za skuteczny lek u pacjentów cierpiących na zakażenia w stopie cukrzycowej powikłane zapaleniem kości.

Słowa kluczowe: MRSA, farmakokinetyka dawki wielokrotnej, oksazolidynony, owrzodzenia w stopie cukrzycowej, zapalenie kości

Abstract: The present study aimed at assessing unbound extracellular concentrations of linezolid in inflamed soft tissue and bone of diabetic patients suffering from severe bacterial foot infections. Linezolid was administered intravenously twice daily at a dosage of 600 mg. At steady-state conditions, the microdialysis technique was utilised to sample serially interstitial space fluid from inflamed subcutaneous adipose tissue and metatarsal bone from 0–8 h post dose in three representative patients. Mean peak concentrations of free linezolid in plasma, healthy subcutis, inflamed subcutis and cancellous bone were 16.6±3.0, 15.5±2.5, 15.8±2.8 and 15.1±4.1 mg/L, respectively. The degree of tissue penetration as expressed by the ratio of the area under the concentration-time curve of free linezolid from 0–12 h (fAUC0–12) in tissue to the fAUC0–12 in plasma was 1.32±0.09, 1.12±0.22 and 1.09±0.11 for healthy subcutis, inflamed subcutis and bone, respectively. Based on currently available pharmacokinetic/pharmacodynamic targets, we conclude that linezolid administered at 600 mg twice daily may be considered an effective treatment in diabetic patients suffering from bacterial foot infection complicated by osteomyelitis.

Key words: diabetic foot ulcer, MRSA, multiple-dose pharmacokinetics, osteomyelitis, oxazolidinone

Kolonizacja sieci wodnej szpitali pałeczkami Legionella pneumophila na podstawie analizy danych z badań mikrobiologicznych Wojskowego Ośrodka Medycyny Prewencyjnej we Wrocławiu – część 1

Colonization of hospital water systems with Legionella pneumophila on the basis of data analysis from microbiological tests of Military Preventive Medicine Center in Wrocław – part 1

Jacek Mazurkiewicz | Olga Jakubowska | Jacek Szulc

Zespół Diagnostyki Laboratoryjnej Wojskowego Ośrodka Medycyny Prewencyjnej we Wrocławiu

Jacek Mazurkiewicz Zespół Diagnostyki Laboratoryjnej Wojskowego Ośrodka Medycyny Prewencyjnej, ul. Weigla 5, 50-984 Wrocław, Tel.: (71) 766 00 19, Fax: (71) 766 02 11

Wpłynęło: 25.02.2011

Zaakceptowano: 15.03.2011

Forum Zakażeń 2011;2(1):1–6

Streszczenie: W pracy przedstawiono analizę ryzyka zakażenia i kolonizacji sieci wodnej pałeczkami Legionella pneumophila na podstawie badań mikrobiologicznych próbek pochodzących z sześciu szpitali. Ocenę przeprowadzono w odniesieniu do liczby bakterii Legionella (jtk/100 ml) oraz ich zróżnicowania na serogrupy 1 i 2–15. Przedstawiono ogólną charakterystykę bakterii z rodzaju Legionella, aktualne dane epidemiologiczne, akty prawne, metodykę badań oraz miejsca największego ryzyka występowania i namnażania bakterii.

Słowa kluczowe: biofilm, dane epidemiologiczne, legioneloza, mikrobiologiczna ocena ryzyka, PN-EN ISO 11731-2, regulacje prawne

Abstract: The paper revealed the risk analysis of infection and colonization of water systems with Legionella pneumophila. Research was based on microbiological tests of specimens from six hospitals. Estimate was carried out with respect to number of Legionella bacteria (CFU/100 mL) and diversification to serogroups: ranging from first to the fifteenth. There were presented: general characteristic of bacteria from genus Legionella, actual epidemiological data, jural acts, methods of examination and places of greatest risk of occurrence and multiplication of bacteria.

Key words: biofilm, epidemiological data, legal regulation, legionellosis, microbiological risk evaluation, PN-EN ISO 11731-2

Evereth Publishing
Right Menu Icon