Bezpieczna terapia infuzyjna: wyniki badania na temat korzystania z kaniul dożylnych obwodowych z oraz bez portu bocznego

Safe infusion therapy: results of a study on the use of peripheral intravenous cannulas with and without side port

Julianna Pałka1, 2 | Agnieszka Pluta3 | Maria Budnik-Szymoniuk3

ORCID*: 0000-0002-3823-4043 | 0000-0001-8235-2824 | 0000-0003-3643-3257

1 Studenckie Koło Naukowe Bezpieczeństwa Procedur Pielęgniarskich przy Zakładzie Pielęgniarstwa Rodzinnego Uniwersytetu M. Kopernika w Toruniu Collegium Medicum im. L. Rydygiera w Bydgoszczy
2 Oddział Kliniczny Anestezjologii i Intensywnej Terapii 10. Wojskowego Szpitala Klinicznego z Polikliniką w Bydgoszczy
3 Katedra Pielęgniarstwa Zachowawczego Zakładu Pielęgniarstwa Rodzinnego Uniwersytetu M. Kopernika w Toruniu Collegium Medicum im. L. Rydygiera
w Bydgoszczy

Julianna Pałka Studenckie Koło Naukowe Bezpieczeństwa Procedur Pielęgniarskich, Zakład Pielęgniarstwa Społecznego, Katedra Pielęgniarstwa Zachowawczego, Collegium Medicum Uniwersytetu M. Kopernika w Bydgoszczy,
ul. Łukasiewicza 1, 85-821 Bydgoszcz,
e-mail: juliapalka@gmail.com

*według kolejności na liście Autorów

Wpłynęło: 20.10.2020

Zaakceptowano: 14.11.2020

DOI: dx.doi.org/10.15374/FZ2020035

Forum Zakażeń 2020;11(5):229–236

Streszczenie: Terapia infuzyjna to wyspecjalizowana forma leczenia dożylnego obejmująca podaż: płynów infuzyjnych, farmaceutyków, żywienia parenteralnego, transfuzję krwi i preparatów krwiopochodnych. W latach 2016–2018 przeprowadzono wieloośrodkowe badanie z zakresu oceny ryzyka terapii infuzyjnej wśród personelu medycznego. Grupę badaną stanowiły pielęgniarki, położne i ratownicy medyczni w wieku od 21 do 60 lat, ze stażem pracy od 0 do >35 lat. Założono, że ocena ryzyka terapii infuzyjnej nie wpływa na dążenie personelu do stosowania kaniul dożylnych obwodowych bez portów bocznych (iniekcyjnych) i nie zależy od: miejsca zatrudnienia, zajmowanego stanowiska, poziomu wykształcenia oraz stażu pracy. W badaniu odnotowano istotne statystycznie różnice pomiędzy grupami w zależności od: miejsca pracy, stażu oraz zajmowanego stanowiska, dotyczące odpowiedzi na pytania związane z wykorzystywaniem kaniul bez portów bocznych (p<0,05). Zaobserwowano również istotną statystycznie różnicę pomiędzy grupami, gdzie kryterium była ocena ryzyka procedur infuzyjnych, a odpowiedziami dotyczącymi wykorzystywania kaniul pozbawionych portu bocznego (iniekcyjnego) (p<0,05). Celem badania było określenie zakresu i sposobu korzystania z portu bocznego (iniekcyjnego) kaniuli w odniesieniu do dokonanej przez ankietowanego oceny ryzyka terapii infuzyjnej. Wspomniane ryzyko dotyczyło nieprawidłowego użytkowania kaniul dożylnych obwodowych, wiążącego się z późniejszymi zdarzeniami niepożądanymi i możliwością kontaminacji cewnika naczyniowego drobnoustrojami chorobotwórczymi przez personel medyczny biorący udział w badaniu. Analiza pozwoliła na stwierdzenie, że porty boczne (iniekcyjne) są wykorzystywane w pielęgniarskiej praktyce klinicznej na co dzień. Ponadto wyniki badania wskazują na konieczność dalszej edukacji z zakresu terapii infuzyjnej – w tym bezpiecznego korzystania z kaniul dożylnych obwodowych.

Słowa kluczowe: kaniula dożylna, port boczny, terapia infuzyjna, zakażenia

Abstract: Infusion therapy is a specialized form of intravenous treatment. It involvs the administration of infusion fluids, pharmaceuticals, parenteral nutrition, blood transfusions and blood products. In 2016–2018, a multicentre study on the risk assessment of infusion therapy among medical staff was conducted. The study group consisted of nurses, midwives and paramedics aged 21 to 60 years, with work experience from 0 to >35 years. It was assumed that the risk assessment of infusion therapy does not affect the staff’s desire to use peripheral intravenous cannulas without side (injection) ports and does not depend on the place of employment, position held, level of education and seniority. There were significant statistical differences between the groups depending on the place of work, seniority and the position held regarding the answers to the issues related to the use of cannulas without side ports (p<0.05). There was also a statistically significant difference between the groups, where the criterion was the risk assessment of infusion procedures and the responses regarding the use of cannulas without a lateral (injection) port (p<0.05). The aim of the study was to determine the scope and method of using the side (injection) port of the cannula in relation to the risk assessment of infusion therapy made by the respondent. This study summarizes the results and presents conclusions from the analysis of the collected material. The aforementioned risk related to improper use of peripheral intravenous cannulas, which was associated with the subsequent adverse events and the possibility of contamination of the vascular catheter with pathogenic microorganisms by medical personnel participating in the study. The analysis showed that the side (injection) ports are used in clinical nursing practice on a daily basis. In addition, the results of the study indicate the need for further improvement of knowledge in the field of infusion therapy, including the safe use of peripheral intravenous cannulas.

Key words: infections, infusion therapy, intravenous cannula, lateral port