Analizator iFlash 1800

Immunochemiczny analizator iFlash 1800 wykorzystuje metodę detekcji bezpośredniej chemiluminescencji CLIA z zastosowaniem fazy stałej testu w postaci paramagnetycznych cząsteczek. Reakcja opiera się na użyciu substratu chemiluminescencyjnego, którym jest ester akrydyny. Sprzęt jest w stanie przeprowadzić do 180 oznaczeń na godzinę, a umożliwia to ciągły dostęp do odczynników, prób i materiałów zużywalnych. Pierwszy wynik testu uzyskiwany jest po 12 minutach. Wyłącznym dystrybutorem na terenie Polski produktów firmy YHLO jest BioMaxima S.A. z siedzibą w Lublinie.

Badania mikrobiologiczne u kobiet ciężarnych – standardy postępowania

Przesiewowe badania mikrobiologiczne wykonywane u każdej kobiety ciężarnej pozwalają na zmniejszenie liczby zakażeń i zarażeń wertykalnych, które są bezpośrednią przyczyną powikłań ciąży oraz zwiększonej zachorowalności i śmiertelności u noworodków. Do obowiązkowych badań przeprowadzanych u kobiet ciężarnych należą badania w kierunku: kiły, HIV, HBV, HCV, toksoplazmozy, różyczki i paciorkowców grupy B. Do 10. tygodnia ciąży lub w chwili pierwszego zgłoszenia się do lekarza ginekologa-położnika wykonuje się test VDRL, badanie przeciwciał anty-HIV i anty-HCV, toksoplazmozy (przeciwciała IgG/IgM, o ile ciężarna nie przedstawi wyniku potwierdzającego występowanie przeciwciał IgG sprzed ciąży) i różyczki (IgG/IgM, o ile ciężarna nie chorowała lub nie była szczepiona albo w przypadku braku informacji). W 21.–26. tygodniu ciąży – u kobiet z ujemnym wynikiem w I trymestrze – przeprowadza się badanie w kierunku toksoplazmozy (IgM), a w 33.–37. tygodniu ciąży: wykrywanie antygenu HBs, badanie w kierunku HIV, posiew wymazu z pochwy i odbytu w kierunku paciorkowców grupy B oraz test VDRL i w kierunku HCV w grupie kobiet ze zwiększonym ryzykiem populacyjnym lub indywidualnym ryzykiem zakażenia.

Nitroksolina, cenna opcja terapeutyczna w zakażeniach dróg moczowych

Przyczyną zakażeń układu moczowego (ZUM) w większości są bakterie. ZUM jest najczęściej efektem kolonizacji drobnoustrojów drogą wstępującą, rzadziej krwiopochodną lub limfatyczną, może współistnieć z innymi schorzeniami układu moczowego, utrudniając ich leczenie. Nitroksolina to chemioterapeutyk stosowany w zakażeniach dróg moczowych, skuteczny wobec licznych bakterii i grzybów. Jest lekiem charakteryzującym się unikalnym mechanizmem działania farmakodynamicznego, który polega na chelatowaniu dwuwartościowych kationów, co wiąże się z obniżeniem aktywności enzymów bakteryjnych, w szczególności polimerazy RNA. Stanowi cenną alternatywę w leczeniu infekcji układu moczowego dla furazydyny i fluorochinolonów.

Zastosowanie formy dożylnej amoksycyliny z kwasem klawulanowym w dawce 2000 mg + 200 mg

Karbapenemy należą do antybiotyków β-laktamowych i stanowią jedną z najważniejszych opcji terapeutycznych wobec pałeczek Gram-ujemnych, zwłaszcza w przypadku gdy zakażenia mają przebieg ciężki i są powodowane przez bakterie oporne na inne antybiotyki. Podstawą wyboru tej grupy antybiotyków w praktyce klinicznej jest ich profil mikrobiologiczny, a także profil farmakokinetyczno-farmakodynamiczny. Niestety w praktyce często obserwuje się przypadkowość wyboru karbapenemu, co nie tylko powoduje brak optymalnej efektywności klinicznej, lecz także zwiększa ryzyko wystąpienia oporności. W pracy przedstawiono praktyczne spojrzenie na antybiotyki karbapenemowe – z punku widzenia zarówno mikrobiologicznego, jak i farmakologicznego.

Karbapenemy – mikrobiologia i farmakologia

Karbapenemy należą do antybiotyków β-laktamowych i stanowią jedną z najważniejszych opcji terapeutycznych wobec pałeczek Gram-ujemnych, zwłaszcza w przypadku gdy zakażenia mają przebieg ciężki i są powodowane przez bakterie oporne na inne antybiotyki. Podstawą wyboru tej grupy antybiotyków w praktyce klinicznej jest ich profil mikrobiologiczny, a także profil farmakokinetyczno-farmakodynamiczny. Niestety w praktyce często obserwuje się przypadkowość wyboru karbapenemu, co nie tylko powoduje brak optymalnej efektywności klinicznej, lecz także zwiększa ryzyko wystąpienia oporności. W pracy przedstawiono praktyczne spojrzenie na antybiotyki karbapenemowe – z punku widzenia zarówno mikrobiologicznego, jak i farmakologicznego.

Profilaktyka zakażeń u wcześniaków i noworodków – jaki antyseptyk wybrać?

Zakażenia skóry i tkanek miękkich to bardzo niejednorodna grupa schorzeń wywoływanych przez różne gatunki bakterii Gram-dodatnich i Gram-ujemnych, spośród których jednym z najczęściej izolowanych jest Staphylococcus aureus. Ceftarolina (prolek fosamil ceftaroliny) została zatwierdzona do leczenia powikłanych zakażeń skóry i tkanek miękkich, wywołanych przez metycylinowrażliwe i metycylinooporne Staphylococcus aureus, paciorkowce beta-hemolizujące i pałeczki Enterobacterales niewytwarzające beta-laktamaz o rozszerzonym zakresie działania oraz inne wrażliwe gatunki bakterii Gram-ujemne i Gram-dodatnie. Celem przedstawionych badań było porównanie wrażliwości bakterii na ceftarolinę i antybiotyki najczęściej stosowane w Polsce w leczeniu zakażeń skóry i tkanek miękkich u dzieci i dorosłych w latach 2013–2018 w ramach programu badawczego ATLAS (ang. Antimicrobial Testing Leadership And Surveillance). Jest to międzynarodowe badanie prowadzone w celu monitorowania częstości występowania oporności na stosowane antybiotyki na poziomie lokalnym, regionalnym oraz globalnym. Materiał i metody Badany materiał stanowiło 968 niepowtarzających się izolatów S. aureus, Enterobacterales ESBL-ujemnych i paciorkowców beta-hemolizujących wyhodowanych z materiału pobranego z zakażeń skóry i/lub tkanek podskórnych u dzieci i dorosłych w czterech ośrodkach w Polsce, które w latach 2013–2018 brały udział w programie ATLAS. Wszystkie izolaty wysyłano do centralnego laboratorium IHMA w celu potwierdzenia identyfikacji bakterii do gatunku metodą jonizacji próbki połączonej z pomiarem jej masy w spektrometrze masowym (MALDI). Oznaczenie wartości najmniejszych stężeń hamujących wzrost bakterii (MIC) wykonano metodą mikrorozcieńczeń w bulionie. Wyniki (odsetek izolatów wrażliwych, %S lub wrażliwych przy zwiększonej ekspozycji, %I) interpretowano, opierając się na obowiązujących wytycznych EUCAST, jeśli były dostępne wartości graniczne (breakpoints) dla danej pary antybiotyk-gatunek. Wyniki Wszystkie badane szczepy MSSA były wrażliwe na ceftarolinę (MIC90=0,25 µg/ml). Wśród 250 szczepów MRSA wrażliwość na omawiany antybiotyk stwierdzono u 87,4% (MIC90=2 µg/ml). Wszystkie izolaty MRSA niewrażliwe (nie-S) na ceftarolinę wykazywały wartość MIC90=2 µg/ml, co odpowiada kategorii I (wrażliwe przy zwiększonej ekspozycji). Nie wykazano szczepów MRSA opornych na jej działanie. Wszystkie izolaty paciorkowców beta-hemolizujących wykazywały wrażliwość na ceftarolinę (MIC90=0,015 µg/ml). Prawie 86% (85,6%) izolatów pałeczek Gram-ujemnych z rzędu Enterobacterales ESBL-ujemnych cechowało się wrażliwością na ceftarolinę (MIC90=1 µg/ml). Wnioski Ceftarolina okazała się wysoce aktywna wobec najczęstszych czynników etiologicznych zakażeń skóry i tkanek miękkich, w tym szczególnie wobec szczepów MRSA i paciorkowców beta-hemolizujących. Wskazane jest częstsze oznaczanie wrażliwości na ceftarolinę szczepów bakterii izolowanych w polskiej populacji w rutynowej diagnostyce mikrobiologicznej.

Porównanie wrażliwości in vitro bakterii na ceftarolinę i antybiotyki najczęściej stosowane w Polsce w leczeniu zakażeń skóry i tkanek miękkich u dzieci i dorosłych – dane z lat 2013–2018 z ośrodków biorących udział w programie ATLAS

Zakażenia skóry i tkanek miękkich to bardzo niejednorodna grupa schorzeń wywoływanych przez różne gatunki bakterii Gram-dodatnich i Gram-ujemnych, spośród których jednym z najczęściej izolowanych jest Staphylococcus aureus. Ceftarolina (prolek fosamil ceftaroliny) została zatwierdzona do leczenia powikłanych zakażeń skóry i tkanek miękkich, wywołanych przez metycylinowrażliwe i metycylinooporne Staphylococcus aureus, paciorkowce beta-hemolizujące i pałeczki Enterobacterales niewytwarzające beta-laktamaz o rozszerzonym zakresie działania oraz inne wrażliwe gatunki bakterii Gram-ujemne i Gram-dodatnie. Celem przedstawionych badań było porównanie wrażliwości bakterii na ceftarolinę i antybiotyki najczęściej stosowane w Polsce w leczeniu zakażeń skóry i tkanek miękkich u dzieci i dorosłych w latach 2013–2018 w ramach programu badawczego ATLAS (ang. Antimicrobial Testing Leadership And Surveillance). Jest to międzynarodowe badanie prowadzone w celu monitorowania częstości występowania oporności na stosowane antybiotyki na poziomie lokalnym, regionalnym oraz globalnym. Materiał i metody Badany materiał stanowiło 968 niepowtarzających się izolatów S. aureus, Enterobacterales ESBL-ujemnych i paciorkowców beta-hemolizujących wyhodowanych z materiału pobranego z zakażeń skóry i/lub tkanek podskórnych u dzieci i dorosłych w czterech ośrodkach w Polsce, które w latach 2013–2018 brały udział w programie ATLAS. Wszystkie izolaty wysyłano do centralnego laboratorium IHMA w celu potwierdzenia identyfikacji bakterii do gatunku metodą jonizacji próbki połączonej z pomiarem jej masy w spektrometrze masowym (MALDI). Oznaczenie wartości najmniejszych stężeń hamujących wzrost bakterii (MIC) wykonano metodą mikrorozcieńczeń w bulionie. Wyniki (odsetek izolatów wrażliwych, %S lub wrażliwych przy zwiększonej ekspozycji, %I) interpretowano, opierając się na obowiązujących wytycznych EUCAST, jeśli były dostępne wartości graniczne (breakpoints) dla danej pary antybiotyk-gatunek. Wyniki Wszystkie badane szczepy MSSA były wrażliwe na ceftarolinę (MIC90=0,25 µg/ml). Wśród 250 szczepów MRSA wrażliwość na omawiany antybiotyk stwierdzono u 87,4% (MIC90=2 µg/ml). Wszystkie izolaty MRSA niewrażliwe (nie-S) na ceftarolinę wykazywały wartość MIC90=2 µg/ml, co odpowiada kategorii I (wrażliwe przy zwiększonej ekspozycji). Nie wykazano szczepów MRSA opornych na jej działanie. Wszystkie izolaty paciorkowców beta-hemolizujących wykazywały wrażliwość na ceftarolinę (MIC90=0,015 µg/ml). Prawie 86% (85,6%) izolatów pałeczek Gram-ujemnych z rzędu Enterobacterales ESBL-ujemnych cechowało się wrażliwością na ceftarolinę (MIC90=1 µg/ml). Wnioski Ceftarolina okazała się wysoce aktywna wobec najczęstszych czynników etiologicznych zakażeń skóry i tkanek miękkich, w tym szczególnie wobec szczepów MRSA i paciorkowców beta-hemolizujących. Wskazane jest częstsze oznaczanie wrażliwości na ceftarolinę szczepów bakterii izolowanych w polskiej populacji w rutynowej diagnostyce mikrobiologicznej.

Bezobjawowe zakażenia SARS-CoV-2 u dzieci – czy i w jaki sposób należy je monitorować w kolejnych miesiącach pandemii?

Dzieci z dodatnim wynikiem RT-PCR mogą być bezobjawowe, ale dochodzenia epidemiologiczne sugerują, że przypadki bezobjawowe mogą być odpowiedzialne za potencjalnie znaczącą transmisję COVID-19. Badanie przeprowadzono w związku z powszechnie prezentowanymi danymi dotyczącymi wysokiego odsetka dzieci bezobjawowych w innych krajach w celu ustalenia częstości występowania bezobjawowych zakażeń u dzieci w Polsce.

Terbinafina – aktualna rola w terapii zakażeń grzybiczych

Terbinafina jest przedstawicielem alliloamin, stosowanym od lat 90. XX wieku w terapii grzybic skóry i paznokci. Lek ten wykazuje działanie grzybobójcze wobec grzybów dermatofitowych z rodzajów Trichophyton, Microsporon i Epidermophyton, a także wobec niektórych gatunków drożdżaków oraz grzybów pleśniowych. Podstawowy mechanizm działania terbinafiny polega na niekompetycyjnym hamowaniu epoksydazy skwalenu (enzym szlaku syntezy ergosterolu), co prowadzi do nagromadzenia toksycznego skwalenu i śmierci komórki. Opisano nieliczne szczepy kliniczne dermatofitów oporne na terbinafinę. Głównym mechanizmem oporności są mutacje punktowe genu kodującego epoksydazę skwalenu, skutkujące spadkiem powinowactwa do leku. Terbinafina jest silnie lipo- i keratynofilna, akumuluje się w: wydzielinie łojowej naskórka (sebum), mieszkach włosowych, włosach, płytce paznokciowej. Uważa się, że jest to lek o stosunkowo małym ryzyku powikłań i dobrej skuteczności. Obecnie terbinafina jest dostępna w formie tabletek podawanych doustnie oraz kremów, emulsji i żeli przeznaczonych do stosowania miejscowego. W niniejszym opracowaniu przedstawiono informacje o właściwościach farmakologicznych, aktywności przeciwgrzybiczej i zastosowaniach klinicznych terbinafiny oraz postępach w badaniach nad nowymi formami tego leku.

Mykafungina – zastosowanie w leczeniu i profilaktyce inwazyjnych zakażeń grzybiczych

Interpretacja wyników badań mykologicznych i leczenie zakażeń grzybiczych pozostają nadal dużym wyzwaniem, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami odporności i/lub poddawanych intensywnej terapii. Objawy kliniczne u tych chorych są niecharakterystyczne, wyizolowanie czynnika etiologicznego w hodowli nie zawsze jest możliwe, podczas gdy interpretacja wyników badań lekowrażliwości wyhodowanych szczepów grzybów może być niejednoznaczna. Podstawym wymogiem oznaczania lekowrażliwości drobnoustrojów jest uwzględnienie rekomendacji EUCAST. W leczeniu zakażeń o etiologii Candida – przed identyfikacją gatunku patogenu – najwyższe rekomendacje według zaleceń ECIL-6 mają echinokandyny: mykafungina, anidulafungina oraz kaspofungina. Echinokandyny są także lekami pierwszego rzutu w terapii inwazyjnych zakażeń grzybiczych o etiologii Candida glabrata i Candida krusei, zgodnie z wytycznymi IDSA, ESCMID oraz grup eksperckich. W grupie pacjentów hematologicznych w leczeniu zakażeń o etiologii Candida albicans, Candida glabrata oraz Candida krusei również najwyższe rekomendacje mają echinokandyny. Mykafungina jest najczęściej zalecana w profilaktyce zakażeń grzybiczych u pacjentów z zaburzeniami odporności.

Leczenie inwazyjnych zakażeń grzybiczych u pacjentów krytycznie chorych

Sepsa jest zagrażającą życiu dysfunkcją narządów, spowodowaną rozregulowaną reakcją układu immunologicznego na zakażenie. Następstwem sepsy może być wstrząs septyczny, objawiający się zaburzeniami ze strony układu krążenia oraz metabolizmu komórkowego. Sepsa i wstrząs septyczny są bardzo częstymi przyczynami zgonów na świecie (19,7% w 2017 roku). Złotym standardem w diagnostyce chorób infekcyjnych, w tym sepsy, jest hodowla drobnoustrojów, która pozwala na określenie lekowrażliwości czynnika chorobotwórczego i dobranie terapii celowanej. Jest to jednak metoda czasochłonna i często nieefektywna – ze względu na brak możliwości hodowli niektórych drobnoustrojów w warunkach medycznych laboratoriów mikrobiologicznych czy też z powodu nieodpowiednio pobranych próbek. W diagnostyce sepsy bardzo istotną rolę odgrywa czas, dlatego poszukuje się parametru, który mógłby diagnostykę przyspieszyć, jednoznacznie odróżnić sepsę od innych stanów chorobowych i być wskaźnikiem prognostycznym przebiegu choroby. Markera sepsy poszukuje się wśród wielu parametrów, ale obecnie bardziej możliwe wydaje się być wynalezienie zestawu markerów niż pojedynczego markera idealnego. Nie oznacza to jednak, że należy rezygnować z wykorzystywania pojedynczych parametrów. W przypadku podejrzenia sepsy, kiedy potrzebna jest szybka diagnostyka, która przekłada się na szansę przeżycia pacjenta, warto sięgać po wszelkie możliwe narzędzia diagnostyczne, w miarę możliwości sprzętowych i finansowych jednostki leczniczej.

Badania laboratoryjne pomocne w diagnostyce sepsy – czy marker sepsy istnieje?

Sepsa jest zagrażającą życiu dysfunkcją narządów, spowodowaną rozregulowaną reakcją układu immunologicznego na zakażenie. Następstwem sepsy może być wstrząs septyczny, objawiający się zaburzeniami ze strony układu krążenia oraz metabolizmu komórkowego. Sepsa i wstrząs septyczny są bardzo częstymi przyczynami zgonów na świecie (19,7% w 2017 roku). Złotym standardem w diagnostyce chorób infekcyjnych, w tym sepsy, jest hodowla drobnoustrojów, która pozwala na określenie lekowrażliwości czynnika chorobotwórczego i dobranie terapii celowanej. Jest to jednak metoda czasochłonna i często nieefektywna – ze względu na brak możliwości hodowli niektórych drobnoustrojów w warunkach medycznych laboratoriów mikrobiologicznych czy też z powodu nieodpowiednio pobranych próbek. W diagnostyce sepsy bardzo istotną rolę odgrywa czas, dlatego poszukuje się parametru, który mógłby diagnostykę przyspieszyć, jednoznacznie odróżnić sepsę od innych stanów chorobowych i być wskaźnikiem prognostycznym przebiegu choroby. Markera sepsy poszukuje się wśród wielu parametrów, ale obecnie bardziej możliwe wydaje się być wynalezienie zestawu markerów niż pojedynczego markera idealnego. Nie oznacza to jednak, że należy rezygnować z wykorzystywania pojedynczych parametrów. W przypadku podejrzenia sepsy, kiedy potrzebna jest szybka diagnostyka, która przekłada się na szansę przeżycia pacjenta, warto sięgać po wszelkie możliwe narzędzia diagnostyczne, w miarę możliwości sprzętowych i finansowych jednostki leczniczej.

Zakażenia mikrobiomem miejsca operowanego w zabiegach ortopedyczno-urazowych

Zakażenie miejsca operowanego (ZMO) to problem przyczyniający się do zwiększenia kosztów terapii i mający negatywny wpływ na ostateczny wynik leczenia chirurgicznego. Często w ranach operacyjnych stwierdza się obecność mikrobiomu – mikroorganizmów potencjalnie chorobotwórczych. W niniejszej pracy przedstawiono częstość klinicznie jawnych ZMO spowodowanych wymienionym czynnikiem u 121 pacjentów hospitalizowanych z powodu obrażeń w Klinice Chirurgii Urazowej, Leczenia Oparzeń i Chirurgii Plastycznej Wielospecjalistycznego Szpitala Miejskiego w Poznaniu w okresie od 1 stycznia 2018 roku do 27 czerwca 2019 roku. Analizie poddano 352 wymazy z ran operacyjnych, uzyskując 65% posiewów dodatnich oraz 35% posiewów ujemnych. Stwierdzono, że zastosowanie implantu podczas operacji złamania kości znamiennie zwiększa ryzyko wystąpienia zakażenia miejsca operowanego, w tym infekcji wywołanych przez patogeny oportunistyczne, a obniżenie odporności organizmu w chorobie urazowej sprzyja kolonizacji mikrobiomem. Ponadto, aby zwiększyć szansę wyhodowania patogenu w przypadku zakażenia miejsca operowanego z użyciem implantu, wskazane jest pobranie próbek z różnych miejsc.

Porównanie aktywności in vitro ceftaroliny i stosowanych w Polsce antybiotyków przeciwko najczęstszym patogenom bakteryjnym pozaszpitalnego zapalenia płuc u dzieci i dorosłych. Dane z lat 2013–2018 z ośrodków biorących udział w programie ATLAS

Pozaszpitalne zapalenie płuc (PZP) jest jedną z głównych przyczyn zachorowalności i śmiertelności. Ceftarolina (prolek fosamil ceftaroliny) została zarejestrowana do leczenia PZP wywołanego przez Streptococcus pneumoniae, Haemophilus influenzae oraz inne wrażliwe na cefalosporynę patogeny Gram-ujemne i Gram-dodatnie. Celem badania było porównanie aktywności in vitro omawianego antybiotyku z aktywnością antybiotyków najczęściej stosowanych w Polsce w leczeniu PZP, w ramach programu badawczego ATLAS (ang. Antimicrobial Testing Leadership And Surveillance). Jest to międzynarodowe badanie prowadzone w celu monitorowania częstości występowania oporności na stosowane antybiotyki na poziomie lokalnym, regionalnym oraz globalnym. Materiał i metody Badaniem objęto 613 niepowtarzających się izolatów klinicznych wyhodowanych z materiału pobranego z dróg oddechowych chorych w czterech ośrodkach w Polsce w latach 2013–2018. Wszystkie izolaty wysyłano do centralnego laboratorium IHMA w celu potwierdzenia identyfikacji bakterii do gatunku metodą MALDI-TOF MS. Oznaczenie wartości najmniejszych stężeń hamujących wzrost bakterii (MIC) wykonano metodą mikrorozcieńczeń w bulionie. Wyniki (odsetek izolatów wrażliwych, %S) interpretowano, opierając się na obowiązujących wytycznych EUCAST, jeśli były dostępne wartości graniczne dla danej pary antybiotyk-gatunek. Wyniki Wszystkie izolaty S. pneumoniae (w tym szczepy oporne na penicylinę) były wrażliwe na ceftarolinę. Wykazano ośmiokrotnie mniejsze wartości MIC90 ceftaroliny wobec izolatów PRSP w porównaniu z ceftriaksonem (0,25 vs. 2 μg/ml). Wszystkie izolaty metycylinowrażliwe Staphylococcus aureus (MSSA) były wrażliwe na ceftarolinę (MIC90=0,25 μg/ml, zakres wartości MIC 0,12–0,5 μg/ml). Stwierdzono szesnastokrotnie mniejsze wartości MIC90 ceftaroliny wobec izolatów MSSA w porównaniu z ceftriaksonem (0,25 vs. 4 μg/ml). Wśród izolatów metycylinoopornych S. aureus (MRSA) 78,9% (123/156) było wrażliwych na ceftarolinę, przy czym odsetek ten był większy wśród chorych dzieci niż wśród dorosłych (92,9 vs. 75,8%). Wszystkie izolaty H. influenzae były wrażliwe na ceftarolinę (MIC90 0,03 μg/ml). Wnioski Wykazano wysoki odsetek badanych szczepów S. pneumoniae, S. aureus (MSSA) i H. influenzae wrażliwych na ceftarolinę. Uzyskane wyniki wskazują, że antybiotyk ten może stanowić skuteczną opcję terapeutyczną w leczeniu PZP. Wskazane jest dalsze monitorowanie wrażliwości ocenianych gatunków bakterii na antybiotyki w Polsce.

Znaczenie dekontaminacji sprzętu i powierzchni w zapobieganiu zakażeniom szpitalnym w placówkach udzielających świadczeń zdrowotnych

Nieożywione środowisko szpitalne niepoddawane skutecznej dekontaminacji jest źródłem patogenów i może przyczyniać się do wzrostu liczby zakażeń. Powierzchnie skontaminowane przez drobnoustroje chorobotwórcze stanowią istotny problem epidemiologiczny. Do wystąpienia infekcji mogą przyczynić się: powietrze, woda, sprzęt, aparatura medyczna, powierzchnie, żywność i napoje, ale także dodatkowe wyposażenie, a nawet przegrody architektoniczne w pomieszczeniach. Intensywne zabiegi i działania zapobiegające zakażeniom, takie jak dekontaminacja powierzchni i sprzętu, mają za zadanie uniemożliwić patogennym drobnoustrojom namnażanie się, przetrwanie w środowisku szpitalnym i przemieszczanie z jednego miejsca w inne. Istotne znaczenie ma także efektywne sprzątanie w szpitalu, a także rodzaj materiałów, z jakich wykonane są myte i dezynfekowane powierzchnie. Działania zapobiegające zakażeniom szpitalnym poprzez dekontaminację powierzchni i sprzętu obejmują dezynfekcję: dozowników, podajników, łóżek, szafek chorych, ram łóżek, stolików przyłóżkowych, klamek, powierzchni w łazienkach i toaletach pacjentów.

Zakażenie Herpes Simplex u kobiet ciężarnych – leczenie i profilaktyka

Zakażenia wywoływane przez wirusy opryszczki pospolitej typu 1 i 2 są rozpowszechnione na całym świecie. HSV-1 wywołuje zazwyczaj opryszczkę w obrębie jamy ustnej i twarzy, natomiast HSV-2 opryszczkę genitalną. Zakażenia pierwotne oraz reaktywacja zakażeń latentnych u kobiet ciężarnych niosą ryzyko przeniesienia HSV-1 i HSV-2 podczas życia płodowego (zakażenie wewnątrzmaciczne) lub w czasie porodu drogami natury (zakażenia okołoporodowe). Zakażenia inwazyjne powodowane przez HSV-1 i HSV-2 u noworodków charakteryzują się wysoką zachorowalnością i śmiertelnością. W profilaktyce zakażeń matka-dziecko istotną rolę odgrywa wczesne rozpoznanie, odpowiednie leczenie przeciwwirusowe lub rozwiązanie ciąży cięciem cesarskim. Celem artykułu jest przedstawienie zaleceń dotyczących leczenia i profilaktyki zakażeń wirusem opryszczki pospolitej u kobiet ciężarnych.

Zakażenia o etiologii Acinetobacter baumannii u pacjentów oddziałów intensywnej terapii – aspekty mikrobiologiczne i leczenie z uwzględnieniem roli kolistyny

Acinetobacter baumannii jest Gram-ujemną pałeczką należącą do rodziny Moraxellaceae. Szczepy tego gatunku posiadają zdolność przetrwania w trudnych warunkach środowiska i łatwo kolonizują organizm ludzki. W środowisku szpitalnym często szerzą się epidemicznie. A. baumannii może odpowiadać za ciężkie zakażenia zarówno szpitalne, jak i pozaszpitalne. Trudności terapeutyczne w leczeniu infekcji pochodzenia szpitalnego wynikają zazwyczaj z wielolekooporności szczepu Acinetobacter baumannii. Kolistyna w terapii tych zakażeń jest zazwyczaj lekiem niezbędnym do zastosowania. W pracy przedstawiono ogólną charakterystykę szczepu A. baumannii, mechanizmy oporności oraz proponowane opcje terapeutyczne z uwzględnieniem roli kolistyny w leczeniu ciężkich zakażeń z udziałem Acinetobacter baumannii MDR.

Zakażenia o etiologii Pseudomonas aeruginosa u pacjentów oddziałów intensywnej terapii – charakterystyka mikrobiologiczna i możliwości terapeutyczne

Pseudomonas aeruginosa, pałeczka ropy błękitnej, spotykana jest w środowisku szpitalnym głównie w miejscach wilgotnych. Odpowiada za zakażenia endogenne, wtórnie endogenne oraz egzogenne. Bakteria ta jest czynnikiem etiologicznym wielu postaci klinicznych infekcji zarówno ostrych, jak i przewlekłych. U pacjentów oddziałów intensywnej terapii wywołuje między innymi: infekcje dróg oddechowych, dróg moczowych, zakażenia łożyska krwi i zakażenia miejsca operowanego powierzchowne oraz głębokie. Z uwagi na problem oporności natury globalnej P. aeruginosa należy do patogenów zwanych alarmowymi. W pracy przedstawiono ogólną charakterystykę szczepów Pseudomonas aeruginosa, mechanizmy oporności, wybrane opcje terapeutyczne (również do leczenia zakażeń wieloopornymi szczepami), a także proponowane dawkowanie leków u pacjentów septycznych z uwzględnieniem aktualnych zaleceń oraz zasad farmakokinetyki i farmakodynamiki.

Diagnostyka laboratoryjna w sepsie

Termin „sepsa” wywodzi się z greckiego słowa sepo, tłumaczonego jako „gnija”. W takim znaczeniu termin ten po raz pierwszy pojawił się w utworach Homera ponad 2700 lat temu. Zgodnie z aktualną definicją, obowiązującą od 2016 roku, sepsa to zagrażająca życiu dysfunkcja narządów spowodowana niewłaściwą (rozregulowaną) reakcją organizmu na zakażenie. Globalną liczbę zgonów z powodu sepsy szacuje się na około 6 milionów rocznie. Sepsa jest najczęściej powikłaniem zakażeń dróg oddechowych, jamy brzusznej, dróg moczowych i krwi. Patomechanizm tej jednostki chorobowej jest złożony i prowadzi do uszkodzenia różnych narządów wewnętrznych na poziomie molekularnym, komórkowym oraz tkankowym. Znajduje to odzwierciedlenie w obrazie klinicznym, który jest niejednorodny i zależy od źródła zakażenia oraz stopnia nasilenia niewydolności narządowej. Od 2016 roku w celu rozpoznania sepsy wykorzystuje się 6-parametrową skalę SOFA, która obejmuje aż trzy parametry laboratoryjne: bilirubinę, kreatyninę i płytki krwi. Dodatkowo u pacjentów we wstrząsie septycznym zalecono oznaczanie mleczanów. Diagnostyka sepsy powinna obejmować również badania potwierdzające zakażenie organizmu. Rozpoznanie choroby na wczesnym etapie może być niezwykle trudne, a identyfikacja czynnika etiologicznego wręcz niemożliwa. Dlatego oznaczanie niektórych biomarkerów może pomóc w diagnostyce pacjentów z sepsą.

Ceftazydym z awibaktamem – aspekt mikrobiologiczny, farmakologiczny i kliniczny stosowania leku w praktyce klinicznej

Wielooporne Gram-ujemne pałeczki stanowią coraz większy problem terapeutyczny i mikrobiologiczny. Zdolność bakterii do produkcji beta-laktamaz, w tym enzymów ESBL i karbapenemaz, przyczyniła się nabycia oporności na większość znanych grup antybiotyków. Dostępność nowych opcji terapeutycznych wobec pałeczek Gram-ujemnych jest więc bardzo cenna i powinna być umiejętnie wykorzystana. Jednym z antybiotyków wprowadzonych w ostatnich latach do praktyki klinicznej jest ceftazydym z awibaktamem, aktywny wobec pałeczek z rodziny Enterobacterales oraz Pseudomonas aeruginosa, w tym szczepów produkujących enzymy ESBL, KPC, OXA-48 oraz AmpC. W pracy przedstawiono aktualne dane z literatury na temat wrażliwości różnych pałeczek Gram-ujemnych na ten antybiotyk. Przedstawiono wpływ awibaktamu na hamowanie niektórych mechanizmów lekooporności. Zaprezentowano też wskazania do stosowania ceftazydymu z awibaktamem w terapii skojarzonej. Ponadto zwrócono uwagę na pojawiające się doniesienia o szczepach opornych i konieczność rutynowego monitorowania wrażliwości pałeczek Gram-ujemnych na ten antybiotyk. W wyborze antybiotyku ważne jest uwzględnienie zarówno cech pacjenta, jak i parametrów farmakokinetyczno-farmakodynamicznych antybiotyku. Cechy farmakokinetyczne ceftazydymu z awibaktamem wpływają na jego skuteczność w terapii ciężkich zakażeń szpitalnych powodowanych przez patogeny wielolekooporne.

Alternatywne sposoby terapii i profilaktyki zakażeń biofilmowych. Część 2.

W pracy zaprezentowano syntetyczny przegląd dostępnej wiedzy na temat wykorzystania biologicznych substancji czynnych przeciwdrobnoustrojowo, takich jak biosurfaktanty, enzybiotyki (w tym pochodzenia bakteriofagowego) oraz roślinne olejki eteryczne. Rozważaniami objęto ich aktualne i potencjalnie perspektywiczne zastosowanie w obszarze szeroko pojętej terapii (leczenia, antyseptyki, sanityzacji i dezynfekcji). Poruszono aspekt zapobiegania i/lub możliwości zwalczania zakażeń, u których podstaw leży tworzenie biofilmu. Ponadto uwagę poświęcono problemom związanym z możliwościami kontroli źródeł zakażeń w abiotycznym środowisku szpitalnym oraz poza nim.

Alternatywne sposoby terapii i profilaktyki zakażeń biofilmowych. Część 1.

W pracy przedstawiono aktualne trendy w badaniach z zakresu nauk biomedycznych i farmaceutycznych, mających na celu opracowanie nietradycyjnych opcji terapeutycznych zakażeń i weryfikację ich skuteczności. Omówiono w skrócie wyniki i konkluzje z badań dotyczących nowych formulacji znanych antybiotyków oraz wdrożenia do praktyki medycznej leków biologicznych definiowanych jako produkty, które lub których substancje czynne są wytwarzane w organizmach żywych. Są to produkty pochodzenia naturalnego (izolowane z mikroorganizmów, roślin, komórek zwierząt, ludzi) lub/i rekombinowane (otrzymywane na drodze biotechnologicznej), łącznie określane mianem biofarmaceutyków. Biorąc pod uwagę wysoką oporność/tolerancję biofilmów na działanie antybiotyków, szczególną uwagę poświęcono problemom związanym z zapobieganiem ich tworzenia i z eradykacją przez wymienione produkty.

Monitorowanie zakażeń miejsca operowanego na podstawie wybranych klinik w szpitalu uniwersyteckim nr 1 im. dr. A. Jurasza 1 w Bydgoszczy w latach 2008–2017

W niniejszej pracy przedstawiono wyniki monitorowania zakażeń miejsca operowanego (ZMO) w latach 2008–2017 w czterech wybranych klinikach Szpitala Uniwersyteckiego nr 1 im. dr. A. Jurasza w Bydgoszczy. W badaniu prospektywnym zgromadzono i przeanalizowano informacje o 49 160 pacjentach hospitalizowanych w Klinikach: Chirurgii Ogólnej, Kardiochirurgii, Neurochirurgii, Ortopedii. Porównano wskaźniki zachorowalności na ZMO wśród analizowanych chorych w przeliczeniu na 100 hospitalizowanych pacjentów, u których przeprowadzono zabieg operacyjny. Dane uzyskiwane były na podstawie zgłoszeń indywidualnych kart rejestracji zakażenia, monitoringu celowanego oraz czynnego monitorowania. Przeprowadzona analiza wykazała, że współczynnik zapadalności na zakażenia miejsca operowanego na podstawie zgłoszeń indywidualnych kart rejestracji zakażeń wyniósł 1,7% (823 zakażenia u 49 160 chorych poddanych zabiegom operacyjnym), natomiast współczynnik zapadalności na podstawie monitoringu celowanego – 1,9% (752 infekcje u 39 094 operowanych osób). W przypadku czynnego monitorowania współczynnik zapadalności plasował się na poziomie 15,2% (30 zakażeń u 197 operowanych). U wszystkich chorych, których poddano analizie podczas prowadzenia czynnego monitorowania (n=197), przeprowadzono ocenę występowania ZMO. Rozpoznanie zakażenia miejsca operowanego w 25 przypadkach (83,4%) zostało postawione w trakcie hospitalizacji, natomiast 5 przypadków (16,6%) rozpoznano podczas wizyty kontrolnej w Zespole Poradni Specjalistycznych. Wśród wszystkich ZMO zdiagnozowano: powierzchowne zakażenie w miejscu nacięcia (33,3%; n=10), głębokie zakażenie miejsca nacięcia (50%; n=15) oraz zakażenie narządu/przestrzeni (16,7%; n=5). Przedstawione w artykule współczynniki zapadalności zakażeń miejsca operowanego uzyskane na podstawie przyjętych systemów monitorowania wskazują jednomyślnie, że rejestrowanie infekcji w oparciu o indywidualne karty rejestracji zakażenia oraz monitoring celowany są działaniami niewystarczającymi. Dopiero czynne monitorowanie miejsca operowanego przez członków zespołu kontroli zakażeń szpitalnych umożliwia uzyskanie wiarygodnych informacji o występowaniu ZMO.

Niewydolność gojenia przewlekłego owrzodzenia żylnego goleni w pierwotnej infestacji świerzbem. Opis przypadku

Przewlekła niewydolność żylna jest jednym z najczęstszych powodów powstawania niegojącej się rany. Za formowanie się owrzodzenia goleni w około 75% przypadków odpowiadają nieprawidłowości w układzie żylnym. Najczęstszymi powikłaniami infekcyjnymi są współistniejąca kolonizacja oraz zakażenie bakteryjne. Znacznie rzadziej w przewlekłym uszkodzeniu tkankowym, jako miejscu bytowania drobnoustrojów, stwierdza się infestację pasożytniczą. Chronizacja leczenia przedłuża okres dyskomfortu chorego, zwiększa nakłady na opiekę zdrowotną, a także wymusza wykorzystanie dodatkowych procedur diagnostycznych oraz terapeutycznych. W niniejszej pracy przedstawiono opis przypadku długotrwałego, upośledzonego procesu gojenia owrzodzenia goleni wynikającego ze współistniejącego zakażenia świerzbowcem ludzkim (Sarcoptes scabiei). Odpowiednia opieka nad raną, różnokierunkowa diagnostyka oraz ostatecznie ukierunkowane leczenie umożliwiły ograniczenie miejscowej infekcji, zahamowały rozwój powikłań ustrojowych oraz przyczyniły się do postępu gojenia przewlekłej rany zakażonej.

Fungemia odcewnikowa o etiologii Candida tropicalis i Candida grabrata – opis przypadku

Kandydemia jest jedną z najczęstszych infekcji szpitalnych, przebiegających z wysoką śmiertelnością. Zakażenia związane z centralnymi cewnikami żylnymi o etiologii grzybiczej mogą być pochodzenia endogennego (większość zakażeń Candida spp.) lub egzogennego. W opisywanym przypadku 65-letni pacjent był przyjęty do Kliniki Chirurgii Ogólnej, Gastroenterologicznej i Onkologicznej z powodu powikłania choroby Leśniowskiego-Crohna – perforacji przewodu pokarmowego z kałowym zapaleniem otrzewnej. Z powodu pogarszającego się stanu ogólnego chory został przeniesiony do Oddziału Intensywnej Terapii. W posiewie krwi obwodowej i krwi z cewnika centralnego wyhodowano dwa szczepy z rodzaju Candida – Candida tropicalis i Candida glabrata. W terapii zastosowano kaspofunginę w dawce 70 mg/dobę, a następnie w kolejnych dniach 50 mg/dobę. Zgodnie z wytycznymi IDSA, ESCMID oraz rekomendacji grup eksperckich w leczeniu fungemii i fungemii odcewnikowych o etiologii Candida tropicalis i Candida glabrata lekami pierwszego rzutu są echinokandyny.

Antybiotykoterapia empiryczna dalbawancyną jako element leczenia chorych z urazem wielonarządowym. Opis przypadku

Skuteczne leczenie następstw ciężkich urazowych i pooperacyjnych zakażeń w oddziale anestezjologii i intensywnej terapii (OAiIT) opiera się na trzech aspektach: interwencji chirurgicznej zapewniającej usunięcie ognisk zakażenia, intensywnej terapii umożliwiającej właściwy przepływ tkankowy i funkcjonowanie narządów oraz skutecznej antybiotykoterapii. Wczesne, empiryczne zastosowanie długo działających lipoglikopeptydowych antybiotyków w ABSSSI pozwala zapobiec rozwojowi zakażenia i jest cennym elementem strategii terapii chorych z urazem wielonarządowym, u których konieczne jest wielospecjalistyczne leczenie operacyjne.

Antybiotykoterapia zakażenia drobnoustrojami wielolekoopornymi u hospitalizowanego w OIT pacjenta z neutropenią w przebiegu choroby hematoonkologicznej. Opis przypadku

W niniejszej pracy zaprezentowano przypadek zakażenia wielodrobnoustrojowego bakteriami wielolekoopornymi Pseudomonas aeruginosa MDR i Klebsiella pneumoniae KPC u nieimmunokompetentnego 23-letniego pacjenta po przeszczepie komórek krwiotwórczych krwi obwodowej z neutropenią, przyjętego do OIT we wstrząsie septycznym. W wyniku prowadzenia antybiotykoterapii wielolekowej z zastosowaniem meropenemu (zwiększona ekspozycja), kolistyny oraz ceftazydymu z awibaktamem uzyskano ustąpienie objawów uogólnionego zakażenia.

Zapobieganie zakażeniom krwi związanym z utrzymaniem centralnych cewników naczyniowych – kontrola przestrzegania standardów w aspekcie praktycznym

Częstotliwość występowania zakażeń związanych z opieką zdrowotną (HAI) pozostaje w ścisłym związku z rodzajem zabiegów diagnostycznych i terapeutycznych wykonywanych u pacjentów. Stale rośnie liczba chorych z centralnym cewnikiem naczyniowym (CVC). Powikłania pod postacią zakażeń krwi, których źródłem jest implantowany CVC, wiążą się z bezpośrednim stanem zagrożenia życia, wydłużeniem czasu pobytu w szpitalu oraz wzrostem kosztów leczenia. Zgodnie z aktualnym stanem wiedzy zakażenia tzw. odcewnikowe, związane z obecnością centralnego cewnika naczyniowego, to w 70% zdarzenia niepożądane, których można uniknąć dzięki konsekwentnej realizacji środków zapobiegawczych podczas zakładania wkłucia i pielęgnacji cewników naczyniowych. Za najważniejsze elementy skutecznego programu kontroli zakażeń uznaje się: obecność wyszkolonego personelu, efektywne monitorowanie zakażeń szpitalnych i działające procedury profilaktyki infekcji. Osoby sprawujące kontrolę mogą używać listy kontrolnej, która – jeśli uwzględnia wszystkie aspekty kontrolowanej procedury – ułatwi rozpoznanie braków i nieprawidłowości, przez co w znaczący sposób może wpłynąć na poprawę przestrzegania zasad zawartych w procedurze.

Czy jesteśmy skazani na MDRO?

W ostatnich latach środowisko epidemiologów ostrzega przed lawinowym narastaniem lekooporności wśród szczepów bakteryjnych i grzybów. MDRO, czyli wielolekooporne szczepy niewrażliwe na antybiotyki z trzech lub więcej klas leków przeciwbakteryjnych, aktywnych wobec danego gatunku drobnoustrojów, są prawdziwą bombą z opóźnionym zapłonem, gdyż nie zawsze ich obecność wiąże się z objawami klinicznym – w organizmach nosicieli mogą trwać bezobjawowo. Strategie działania w obszarze zapobiegania rozprzestrzenianiu się tych szczepów powinny być wielopoziomowe: od działań na poziomie ministerialnym, poprzez decyzyjność kierowników szpitali, na działaniach każdego pracownika ochrony zdrowia i samego pacjenta kończąc.

Evereth Publishing