Charakterystyka i zasady postępowania w przypadku infekcji stopy cukrzycowej

Zespół stopy cukrzycowej powikłany zakażeniem owrzodzenia jest częstym problemem w praktyce klinicznej. Cukrzyca na drodze wielu mechanizmów upośledza odpowiedź immunologiczną, co powoduje zwiększoną skłonność do zakażeń w tej grupie pacjentów. Jednak nawet w przebiegu poważnych infekcji mogą nie występować jej klasyczne objawy, co powoduje, że rozpoznanie bywa utrudnione. Dotyczy to również przypadków zapalenia kości, których różnicowanie z artropatią Charcota jest bardzo złożonym problemem. Występowanie neuropatii oraz niedokrwienia zmniejsza miejscową odporność na patogeny, a infekcje mogą być wywołane zarówno przez bakterie Gram-dodatnie, jak i Gram-ujemne, tlenowe oraz beztlenowe. Również organizmy uważane za komensale skórne mogą u chorych na cukrzycę być odpowiedzialne za rozwój zakażenia i uszkodzenie tkanek. Leczenie zwykle rozpoczyna się od stosowania antybiotyków o szerokim spektrum działania, które następnie zawęża się zgodnie z wynikiem antybiogramu. Konieczna jest zawsze ocena ukrwienia kończyny i ewentualna rewaskularyzacja, jak również stwierdzenie bądź wykluczenie występowania innych powikłań cukrzycy.

Ocena przydatności linezolidu, tygecykliny, daptomycyny oraz wankomycyny w leczeniu powikłanych infekcji skóry i tkanek miękkich wywołanych przez bakterie wielooporne

Drobnoustroje oporne na działanie antybiotyków są coraz częstszym czynnikiem etiologicznym szpitalnych oraz pozaszpitalnych powikłanych infekcji skóry i tkanek miękkich (ang. complicated skin and soft-tissue infection – CSSTI). Olbrzymie obciążenie dla sektora medycznego (nie tylko pod względem terapeutycznym, ale i ekonomicznym) stanowi kolonizacja oraz infekcje wywoływane przez oporne na działanie metycyliny szczepy gronkowca złocistego (ang. Methicillin Resistant Staphylococcus aureus – MRSA). Liczba środków przeciwdrobnoustrojowych skutecznych przeciwko temu wieloopornemu drobnoustrojowi wciąż maleje. Pomocą dla klinicystów mogą być wyniki wiarygodnych (ang. good quality) randomizowanych, kontrolowanych badań klinicznych, które wskazują, że takie antybiotyki jak linezolid, tygecyklina, daptomycyna oraz wankomycyna cechują się odpowiednią skutecznością w leczeniu infekcji cSSTI wywołanych przez MRSA, a ich stosowanie nie prowadzi do wystąpienia groźnych efektów ubocznych. Biorąc pod uwagę ogólny stopień sukcesu klinicznego (liczba wyleczeń pacjentów) oraz stopień eradykacji mikrobiologicznej, żaden z wyżej wymienionych antybiotyków nie wykazuje znaczącej wyższości nad innymi. Wyjątkiem są lepsze parametry osiągane przez linezolid w porównaniu z wankomycyną w leczeniu pacjentów cierpiących na infekcje CSSTI wywołane przez MRSA. Spośród wszystkich antybiotyków nadających się do stosowania w leczeniu infekcji CSSTI wywoływanych przez MRSA, największą ilość badań kontrolowanych została wykonana właśnie dla linezolidu. W przypadku infekcji mieszanych (wywołanych przez kilka rodzajów drobnoustrojów) skuteczną opcję terapeutyczną stanowi tygecyklina. Wyjątkiem są infekcje stopy cukrzycowej. Także daptomycyna nadaje się do stosowania w leczeniu infekcji typu cSSTI wywołanych przez MRSA. Duże zaniepokojenie budzą natomiast pozaszpitalne infekcje skóry i tkanek miękkich, których czynnikiem etiologicznym są bakterie Gram-ujemne oporne na stosowane antybiotyki. W leczeniu tego typu infekcji konieczne jest wprowadzenie nowych opcji terapeutycznych w celu uniknięcia tzw. „ery poantybiotykowej”, czyli sytuacji, w której żaden ze stosowanych antybiotyków nie będzie cechował się pożądaną skutecznością. Do wprowadzenia optymalnego reżimu antybiotykowego wymagane jest indywidualne podejście do stanu klinicznego pacjenta.

Bakterie beztlenowe – ważny czynnik etiologiczny zakażeń u człowieka

Ważnym składnikiem flory fizjologicznej człowieka są bakterie beztlenowe. W wyniku naruszenia bariery anatomicznej, na skutek urazów tkanek czy zabiegów chirurgicznych, może dojść do przeniesienia mikroflory i rozwinięcia się ciężkich, ropnych infekcji. Są to zakażenia endogenne, więc miejsce występowania powikłań ropnych koreluje z naturalnym miejscem bytowania beztlenowców. Ścisłe przestrzeganie procedur pobierania i przesyłania materiałów ropnych w kierunku beztlenowców gwarantuje skuteczność izolacji i terapii zakażenia.

Rola enterotoksyn pałeczek Gram-ujemnych w zakażeniach przewodu pokarmowego

Wśród najczęstszych czynników etiologicznych bakteryjnych zakażeń przewodu pokarmowego, zarówno w Polsce, jak i na świecie, znajdują się pałeczki Gram-ujemne, takie jak Escherichia coli (patotypy ETEC, EPEC, EAEC, EHEC, EIEC), Salmonella spp, Shigella spp., Yersinia spp. Drobnoustroje te są zdolne do wytwarzania enterotoksyn działających poprzez różnorodne mechanizmy, odpowiedzialne za wywoływanie biegunek. Łatwość przekazywania genów wirulencji kodujących enterotoksyny pomiędzy pałeczkami Gram-ujemnymi powoduje, że bakteryjne zakażenia przewodu pokarmowego są ważnym problemem klinicznym, zarówno w krajach rozwijających się, jak i rozwiniętych.

Mikrobiologiczny aspekt skali oceny rany zagrożonej ryzykiem infekcji W.A.R.

Stosowane obecnie w warunkach klinicznych metody nie pozwalają na szybkie i wiarygodne rozróżnienie między ciężką kolonizacją a wczesnym etapem procesu infekcyjnego toczącego się w ranie. Rezultatem tego stanu rzeczy jest często niewłaściwe zastosowanie antyseptyków w ranach niezagrożonych ryzykiem infekcji. Nowa skala oceny stopnia ryzyka infekcji rany W.A.R. (ang. Wounds at Risk) umożliwia podjęcie szybkiej i właściwej decyzji o rozpoczęciu miejscowego leczenia przeciwdrobnoustrojowego, nie zwalnia jednak od konieczności wykonania odpowiednich badań mikrobiologicznych.

Borelioza z Lyme – problemy kliniczne i diagnostyczne

Borelioza z Lyme jest wieloukładową, wieloetapową chorobą, przebiegającą z zajęciem skóry, stawów, układu nerwowego i sercowo-naczyniowego (objawy mogą być bardzo zróżnicowane i mało swoiste). Do zakażenia dochodzi w wyniku przeniesienia bakterii na człowieka przez zakażonego kleszcza. Podstawowym problemem klinicznym jest fakt, że Borrelia jest patogenem wewnątrzkomórkowym o niezwykłej zmienności morfologicznej. Choroba przebiega w trzech rozdzielonych czasowo etapach, objawy kliniczne poszczególnych stadiów mogą dotyczyć rożnych narządów, a typowa wczesna zmiana skórna – rumień wędrujący, występuje tylko u 50% zakażonych. Leczenie i diagnostyka są tym trudniejsze, im bardziej zaawansowane jest stadium boreliozy. Głównymi problemami w diagnostyce laboratoryjnej boreliozy są trudności z wykryciem antygenu (hodowla, PCR) wynikające ze strategii życiowych Borrelia, a w serologii z braku oczekiwanych przeciwciał w obu klasach lub obecność przeciwciał, których się nie spodziewamy w określonej fazie choroby. Wykonywane rutynowo w laboratoriach testy serologiczne, często dają wyniki niejednoznaczne i odbiegające od schematu opisywanego w przypadku diagnostyki innych chorób infekcyjnych. W Polsce nie zawsze przestrzega się zalecanych standardów w zakresie doboru testów do diagnostyki boreliozy. Laboratoria diagnostyczne stosują testy ELISA, oparte o różne antygeny, które są praktyczne nieporównywalne ze sobą, jak również, mimo wysokiej czułości, mają bardzo różną swoistość (częste wyniki fałszywie dodatnie). Zalecana jest weryfikacja odczynu ELISA za pomocą właściwych testów Western blot, które mają znacznie wyższą swoistość.

Zakażenia chlamydialne u dzieci

Chlamydia trachomatis u dzieci może być przyczyną zakażenia spojówek i błony śluzowej nosa i gardła. Drobnoustrój Chlamydophila pneumoniae jest czynnikiem etiologicznym zapaleń gardła, oskrzeli i płuc. Zakażeniu towarzyszy chrypka i długo utrzymujący się suchy kaszel. W pracy przedstawiono wady i zalety metod stosowanych w diagnostyce chlamydioz, takich jak DIF, PCR i testy serologiczne. Może to pomóc w indywidualnym doborze metody badań pacjenta.

Evereth Publishing