Kiedy rana nie jest problemem miejscowym – znaczenie korekcji niedożywienia i przewlekłych obrzęków w leczeniu wieloczynnikowych owrzodzeń kończyn dolnych u pacjenta geriatrycznego: opis przypadku

Streszczenie: Przewlekłe owrzodzenia kończyn dolnych u pacjentów geriatrycznych stanowią istotny problem terapeutyczny ze względu na częste współwystępowanie wielochorobowości, ograniczenia sprawności funkcjonalnej, przewlekłych obrzęków oraz zaburzenia stanu odżywienia. W pracy omówiono przypadek 89-letniego pacjenta z licznymi, sączącymi owrzodzeniami kończyn dolnych, współistniejącymi z cukrzycą typu 2, przewlekłą chorobą nerek, przewlekłą niewydolnością żylną oraz głęboką niesamodzielnością funkcjonalną. Początkowe postępowanie miejscowe z zastosowaniem opatrunków hydroaktywnych nie przyniosło poprawy i wiązało się z nasileniem maceracji skóry wokół rany oraz pogorszeniem stanu miejscowego. Ponowna ocena pacjenta, obejmująca elementy Całościowej Oceny Geriatrycznej, pozwoliła zidentyfikować istotne czynniki zaburzające gojenie: niedożywienie związane z chorobą przewlekłą, niewystarczającą podaż płynów, przewlekłe obrzęki kończyn dolnych, zaburzenia funkcji poznawczych, całkowitą zależność od opieki osób trzecich. Po modyfikacji strategii terapeutycznej wdrożono leczenie miejscowe zgodne z koncepcją TIMERS, systematyczne oczyszczanie ran, preparaty zawierające jod, ochronę skóry otaczającej rany, interwencję żywieniową oraz działania ukierunkowane na redukcję obrzęków. W ciągu 6 miesięcy uzyskano wzrost masy ciała z 47 kg do 54 kg, poprawę parametrów biochemicznych, redukcję obrzęków oraz całkowite wygojenie owrzodzeń. Opisany przypadek wskazuje, że u pacjentów geriatrycznych z ranami przewlekłymi skuteczność terapii może zależeć nie tylko od właściwego doboru leczenia miejscowego, lecz przede wszystkim od identyfikacji i korekcji odwracalnych czynników ogólnoustrojowych.

Słowa kluczowe: Całościowa Ocena Geriatryczna, leczenie ran, niedożywienie związane z chorobą przewlekłą, pacjent geriatryczny, przewlekłe obrzęki kończyn dolnych, przewlekłe owrzodzenia kończyn dolnych, TIMERS, wielochorobowość

Abstract: Chronic lower limb ulcers in geriatric patients constitute a major therapeutic challenge owing to the frequent coexistence of multimorbidity, functional impairment, chronic oedema, and nutritional deficiencies. This paper presents the case of an 89-year-old male patient with multiple exudative lower limb ulcers accompanied by type 2 diabetes mellitus, chronic kidney disease, chronic venous insufficiency, and profound functional dependency. Initial local wound management with hydroactive dressings failed to achieve clinical improvement and was associated with progressive periwound skin maceration and deterioration of the local wound environment. A comprehensive reassessment incorporating elements of the Comprehensive Geriatric Assessment identified several critical factors impairing wound healing, including disease-related malnutrition, inadequate fluid intake, chronic lower limb oedema, cognitive impairment, and complete dependence on caregiver support. Following a revision of the therapeutic strategy, local wound care was conducted in accordance with the TIMERS framework and included regular wound bed preparation, the use of iodine-containing preparations, and systematic protection of the periwound skin, alongside a tailored nutritional intervention and measures aimed at reducing oedema. Over a six-month period, the patient demonstrated substantial clinical improvement, including an increase in body weight from 47 kg to 54 kg, improvement in biochemical parameters, reduction of oedema, and complete healing of all ulcers. This case highlights that, in geriatric patients with chronic wounds, successful treatment outcomes may depend not only on the appropriate selection of local wound therapies but, more importantly, on the identification and correction of reversible systemic factors.

Key words: chronic lower limb oedema, chronic lower limb ulcers, Comprehensive Geriatric Assessment, disease-related malnutrition, geriatric patient, multimorbidity, TIMERS, wound management