Konsensus Panelu Ekspertów dotyczący wprowadzania obwodowych dostępów naczyniowych i organizacji opieki w zakresie terapii dożylnej

Streszczenie: Wstęp Dostęp naczyniowy i terapia infuzyjna stanowią kluczowy element współczesnej opieki medycznej, jednak w praktyce klinicznej nadal obserwuje się istotne różnice w zakresie organizacji opieki, kompetencji personelu oraz stosowanych procedur. Brak jednolitych, aktualnych rekomendacji krajowych uzasadnia potrzebę opracowania konsensusu eksperckiego opartego na dowodach naukowych. Cel Celem opracowania było sformułowanie praktycznych rekomendacji dotyczących wyboru, wprowadzania, pielęgnacji oraz organizacji opieki nad dostępami naczyniowymi u pacjentów dorosłych i pediatrycznych. Materiał i metody Konsensus opracowano z wykorzystaniem zmodyfikowanej metody RAND/UCLA Appropriateness Method (RAM), uzupełnionej o elementy metody Delphi. Panel ekspertów obejmował interdyscyplinarną grupę specjalistów. Proces obejmował dwie rundy anonimowego głosowania oraz panel dyskusyjny. Równolegle przeprowadzono przegląd literatury obejmujący lata 2024–2026. Wyniki Oceniono 32 pytania kliniczne, uzyskując konsensus dla wszystkich analizowanych zagadnień. Kluczowe rekomendacje dotyczą znaczenia systemowego podejścia do organizacji opieki, roli wyspecjalizowanych zespołów dostępów naczyniowych, konieczności standaryzacji procedur, stosowania aseptycznej techniki bezdotykowej, preferencji dla preparatów zawierających ≥2% chlorheksydyny w alkoholu do antyseptyki skóry oraz znaczenia zamkniętych systemów infuzyjnych i właściwego zarządzania terapią dożylną. Podkreślono również rolę edukacji personelu i systemów poprawy jakości. Wnioski Opracowany konsensus dostarcza kompleksowych, opartych na dowodach rekomendacji wspierających standaryzację praktyki klinicznej w zakresie dostępów naczyniowych i terapii infuzyjnej w Polsce. Wdrożenie zaleceń do codziennej praktyki klinicznej może przyczynić się do poprawy bezpieczeństwa pacjentów, redukcji powikłań oraz optymalizacji organizacji opieki zdrowotnej.

Słowa kluczowe: aseptyczna technika bezdotykowa, cewniki naczyniowe, dostęp naczyniowy, terapia infuzyjna, zespoły dostępów naczyniowych

Abstract: Introduction Vascular access and infusion therapy are essential components of modern healthcare; however, significant variability persists in clinical practice regarding organization of care, staff competencies, and procedural standards. The lack of comprehensive national recommendations highlights the need for an evidence-based expert consensus. Aim This study aimed to develop practical recommendations regarding the selection, insertion, maintenance, and organization of vascular access care in adult and pediatric patients requiring intravenous therapy. Material and methods The consensus was developed using a modified RAND/UCLA Appropriateness Method (RAM), complemented by elements of the Delphi technique. An interdisciplinary expert panel participated in a two-round anonymous voting process followed by a structured discussion. A literature review covering 2024–2026 was conducted in parallel. Results A total of 32 clinical questions were evaluated, achieving consensus across all domains. Key recommendations emphasize a system-based approach to care organization, the role of dedicated Vascular Access Teams , procedural standardization, the use of Aseptic Non-Touch Technique, preference for ≥2% chlorhexidine in alcohol for skin antisepsis, and the importance of closed infusion systems and proper line management. Continuous staff education and quality improvement systems were also highlighted. Conclusions This expert consensus provides comprehensive, evidence-based recommendations supporting the standardization of vascular access and infusion therapy practices. Implementation may improve patient safety, reduce complications, and enhance healthcare system efficiency.

Key words: asepsis, catheters, indwelling, infusion therapy, patient care team, vascular access devices