Nosicielstwo Staphylococcus aureus – epidemiologia, wpływ na zdrowie i życie człowieka oraz ocena częstości występowania w przedsionkach nosa

Streszczenie: Wstęp Staphylococcus aureus jest jednym z najważniejszych patogenów oportunistycznych. U większości osób bakteria kolonizuje błony śluzowe i skórę, nie wywołując objawów chorobowych. Nosicielstwo stanowi jednak istotny czynnik ryzyka rozwoju zakażeń oraz źródło transmisji drobnoustroju zarówno w środowisku szpitalnym, jak i pozaszpitalnym. Celem niniejszej pracy jest ocena częstości występowania nosicielstwa S. aureus u pacjentów przyjmowanych do szpitala w Legnicy oraz przedstawienie aktualnej wiedzy dotyczącej epidemiologii, czynników ryzyka, znaczenia klinicznego oraz metod diagnostyki i dekolonizacji nosicielstwa S. aureus u dorosłych. Materiał i metody Analizie poddano wyniki 1798 wymazów z przedsionków nosa pobranych od dorosłych pacjentów oddziałów i poradni Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego w Legnicy w 2025 r. Próbki posiewano na podłoże Columbia Blood Agar oraz podłoże chromogenne, a wyhodowane szczepy identyfikowano testem aglutynacji lateksowej. Wrażliwość na metycylinę oceniano metodą dyfuzyjno-krążkową z krążkiem z cefoksytyną, interpretując wyniki zgodnie z wytycznymi European Committee on Antimicrobial Susceptibility Testing (EUCAST) z 2025 r. Określono udział badań przesiewowych w ogólnej liczbie badań mikrobiologicznych oraz częstość nosicielstwa MSSA i MRSA w poszczególnych jednostkach organizacyjnych. Wyniki Wymazy z nosa stanowiły 26,7% wszystkich próbek kierowanych do badań mikrobiologicznych w 2025 r. Badania przesiewowe najczęściej zlecano na Oddziale Ortopedii (34%) oraz w Poradni Ortopedycznej (22,7%). Nosicielstwo MSSA stwierdzano najczęściej u pacjentów Poradni Chirurgii Onkologicznej (34,3%), Poradni Chirurgii Ortopedycznej (27,1%) oraz Oddziałów Chirurgii Ortopedycznej (25,7%) i Neurochirurgii (24,7%). Kolonizację MRSA obserwowano znacznie rzadziej – najwyższe odsetki odnotowano w Poradni Chirurgii Onkologicznej (2,2%) i Poradni Chirurgii Ortopedycznej (1,2%) oraz na Oddziałach Kardiologii (1%) i Neurochirurgii (0,9%). Wnioski W badanej populacji zdecydowanie dominowało nosicielstwo szczepów MSSA, natomiast odsetek nosicieli MRSA pozostawał niski i odpowiadał wartościom raportowanym w krajach Europy Zachodniej. Wysoka częstość kolonizacji MSSA, zwłaszcza w grupach kwalifikowanych do zabiegów ortopedycznych i onkologicznych, uzasadnia obejmowanie badaniami przesiewowymi nie tylko szczepów metycylinoopornych. Znajomość statusu kolonizacji umożliwia ukierunkowaną dekolonizację przedoperacyjną, ograniczając ryzyko zakażeń endogennych oraz transmisji w środowisku szpitalnym.

Słowa kluczowe: dekolonizacja, epidemiologia, MRSA, MSSA, nosicielstwo, Staphylococcus aureus

Abstract: Introduction Staphylococcus aureus is one of the most important opportunistic pathogens. In the majority of individuals, it colonizes the skin and mucous membranes without causing clinical disease. However, S. aureus carriage represents a significant risk factor for the development of infection and constitutes an important reservoir for transmission in both healthcare and community settings. The aim of this study was to determine the prevalence of S. aureus carriage among patients admitted to a hospital in Legnica and to review the current evidence regarding the epidemiology, risk factors, clinical significance, and approaches to the diagnosis and decolonization of S. aureus carriage in adults. Material and methods The results of 1798 nasal vestibule swabs collected from adult patients of the wards and outpatient clinics of the Provincial Specialist Hospital in Legnica during 2025 were analysed. Specimens were cultured on Columbia Blood Agar and a chromogenic medium, and isolates were identified by latex agglutination testing. Methicillin susceptibility was determined by disc diffusion with cefoxitin and interpreted according to EUCAST 2025 guidelines. The proportion of screening tests among all microbiological investigations and the prevalence of MSSA and MRSA carriage in individual units were assessed. Results Nasal swabs accounted for 26.7% of all specimens submitted for microbiological testing in 2025. Screening was most frequently requested by the Orthopaedic Ward (34%) and the Orthopaedic Outpatient Clinic (22.7%). MSSA carriage was most common among patients of the Surgical Oncology Clinic (34.3%), the Orthopaedic Surgery Clinic (27.1%), and the Orthopaedic Surgery (25.7%) and Neurosurgery (24.7%) wards. MRSA carriage was considerably less frequent, with the highest rates in the Surgical Oncology Clinic (2.2%), the Orthopaedic Surgery Clinic (1.2%), and the Cardiology (1%) and Neurosurgery (0.9%) wards. Conclusions MSSA carriage clearly predominated in the study population, whereas MRSA carriage remained low and comparable with rates reported in Western European countries. The high prevalence of MSSA colonization, particularly among patients scheduled for orthopaedic and oncological procedures, justifies extending screening beyond methicillin-resistant strains. Knowledge of colonization status enables targeted preoperative decolonization and reduces the risk of endogenous infection and of transmission within the hospital environment.

Key words: decolonization, epidemiology, MRSA, MSSA, nasal carriers, Staphylococcus aureus