Prawidłowa higiena rąk jako element profilaktyki rozprzestrzeniania drobnoustrojów w środowisku szpitalnym
Karolina Morek1 | Krystyna Paszko1, 2
Logowanie
Prawidłowa higiena rąk jako element profilaktyki rozprzestrzeniania drobnoustrojów w środowisku szpitalnym
Karolina Morek1 | Krystyna Paszko1, 2
1 Faculty of Nursing, The Medical University of Gdansk
2 Gdansk College of Health
Krystyna Paszko
Faculty of Nursing,
The Medical University of Gdańsk,
Marii Skłodowskiej-Curie Street 3a,
80-210 Gdańsk,
e-mail: krysiapaszko@wp.pl
ORCID: 0000-0002-6164-0664
Received: 25.02.2025
Accepted: 17.03.2025
DOI: dx.doi.org/10.15374/PwAiIO2025005
Abstract: Introduction Hand hygiene constitutes one of the most effective methods of preventing the spread of microorganisms in the hospital environment. The World Health Organization (WHO) promotes a hand hygiene system at all levels of medical care, the key element of which include a document indicating situations which require hand disinfection, referred to as the 5 Moments for Hand Hygiene, as well as hand washing and disinfection techniques. Aim The aim of the study was to assess the level of knowledge, skills and compliance with hand hygiene procedures according to WHO guidelines in one of the Tri-City hospitals. Material and methods The diagnostic survey method and direct observation of staff while working with the patient were used. Additionally, microbiological tests were performed on samples obtained from the hands of the staff, which compared the degree of microbial reduction achieved by the staff as a result of hand disinfection with an alcohol-based preparation in accordance with the Ayliffe technique. Additionally, a study using a UV lamp and a disinfectant with a fluorescent marker was performed to further evaluate hand hygiene technique. Results and conclusions The study showed that the level of knowledge of medical staff with regard to the 5 moments for hand hygiene according to WHO is satisfactory. A relationship was found between the level of knowledge and the profession, specialization, age, work experience and the specificity of the department, as well as between the profession and hand hygiene compliance. No association was observed between the level of knowledge about hand hygiene and effective hand disinfection. The use of microbiological diagnostics allowed for the conclusion that the majority of the medical staff have the knowledge on how to disinfect hands. However, research using a UV lamp and a fluorescent marker demonstrated that medical professionals still commit errors in the hand disinfection techniques in certain hand areas. On the basis of direct observation, it can be concluded that employees disinfect their hands more often following contact with body fluids than at other times when hand hygiene is required according to WHO guidelines.
Key words: hand hygiene, medical staff, 5 Moments For Hand Hygiene
Streszczenie: Wstęp Higiena rąk należy do najskuteczniejszych metod zapobiegania rozprzestrzenianiu się drobnoustrojów w środowisku szpitalnym. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) promuje system higieny rąk na wszystkich poziomach opieki medycznej, którego szczególnym elementem jest opracowany dokument, wskazujący sytuacje wymagające dezynfekcji rąk, tzw. 5 Momentów Higieny Rąk, oraz technikę mycia i dezynfekcji rąk. Cel Celem niniejszego badania była ocena poziomu wiedzy, umiejętności oraz przestrzegania procedur związanych z higieną rąk na podstawie wytycznych WHO w jednym ze szpitali trójmiejskich. Materiał i metody Zastosowano metodę sondażu diagnostycznego oraz obserwację bezpośrednią personelu w trakcie pracy z pacjentem. Ponadto wykonano badania mikrobiologiczne z prób pobranego z rąk personelu, porównując stopień redukcji drobnoustrojów osiągnięty przez personel w wyniku dekontaminacji rąk preparatem alkoholowym według techniki Ayliffe’a. Dodatkowo przeprowadzono badanie z użyciem lampy UV i preparatu dezynfekcyjnego ze znacznikiem fluorescencyjnym w celu dalszej oceny techniki higieny rąk. Wyniki i wnioski Na podstawie przeprowadzonego badania stwierdzono, że poziom wiedzy personelu medycznego na temat 5 Momentów Higieny Rąk według WHO jest zadowalający. Stwierdzono związek między poziom wiedzy a wykonywanym zawodem, specjalizacją, wiekiem, stażem pracy oraz specyfiką oddziału, a także między wykonywanym zawodem a przestrzeganiem higieny rąk. Nie stwierdzono zależności pomiędzy poziomem wiedzy na temat higieny rąk a skuteczną dezynfekcją rąk. Wykorzystanie diagnostyki mikrobiologicznej pozwala na stwierdzenie, że większość personelu medycznego ma umiejętność dezynfekcji rąk. Natomiast badania z wykorzystaniem lampy UV i znacznika fluoroscencyjnego pozwalają na stwierdzenie, że personel w dalszym ciągu popełnia błędy w zakresie techniki dezynfekcji rąk, pomijając niektóre obszary rąk. Na podstawie obserwacji bezpośredniej można stwierdzić, że pracownicy częściej dezynfekują ręce po kontakcie z płynami ustrojowymi niż w przypadku innych momentów higieny rąk według wytycznych WHO.
Słowa kluczowe: higiena rąk, personel medyczny, 5 Momentów Higieny Rąk