RSV u dorosłych – przegląd aktualnej wiedzy i możliwości profilaktyki

Streszczenie: RSV to jednoniciowy wirus RNA, krążący w populacji w dwóch wariantach – A i B. Po replikacji w nabłonku górnych dróg oddechowych może szerzyć się w kierunku dolnych dróg oddechowych. Proces ten prowadzi do martwicy nabłonka, nacieku zapalnego oraz nadmiernej produkcji śluzu, co sprzyja obturacji drobnych oskrzeli i może skutkować obrazem klinicznym zapalenia oskrzelików. Charakterystyczną cechą RSV jest brak trwałej odporności po przechorowaniu. Wirus RSV, postrzegany dotychczas jako patogen pediatryczny, stanowi poważne zagrożenie dla populacji dorosłych, szczególnie osób starszych oraz pacjentów z chorobami przewlekłymi układu oddechowego i krążenia. Charakter sezonowy występowania wirusa oraz dostępność szczepionek Arexvy (GlaxoSmithKline) oraz Abrysvo (Pfizer) dają możliwość zastosowania profilaktyki. W pracy przedstawiono wybrane wyniki badań klinicznych i obserwacyjnych potwierdzających skuteczność szczepień w redukcji hospitalizacji osób dorosłych. Przedstawiono rekomendacje profilaktyki niemowląt, zalecenia szczepienia kobiet w ciąży oraz dorosłych w poszczególnych grupach wiekowych i grupach ryzyka.

Słowa kluczowe: epidemiologia RSV, immunoprofilaktyka, profilaktyka, syncytialny wirus oddechowy

Abstract: RSV is a single-stranded RNA virus which circulates in the population in two variants, A and B. Once replicated in the epithelium of the upper respiratory tract, it has the potential to spread to the lower respiratory tract. This process leads to the necrosis of the epithelium, inflammatory infiltration, and excessive mucus production, thus promoting the obstruction of the small bronchi and may result in the clinical picture of bronchiolitis. A characteristic feature of RSV is the failure to develop lasting immunity after infection. The RSV virus, previously considered a pediatric pathogen, constitutes a serious threat to the adult population, in particular to the elderly and patients with chronic respiratory and cardiovascular diseases. However, due to the seasonal nature of the virus and the availability of vaccines, such as Arexvy (GlaxoSmithKline) and Abrysvo (Pfizer), it is possible to take preventive measures. The paper presents selected findings from clinical and observational studies confirming the effectiveness of vaccination in reducing hospitalization rates among adults. Additionally, it also provides recommendations regarding the prophylaxis in infants, vaccination for pregnant women, as well as for adults in specific age and risk groups.

Key words: immunoprophylaxis, prevention, respiratory syncytial virus, RSV epidemiology