Sodium hypochlorite in wound care: does it really work?

Abstract: Hypochlorites, particularly sodium hypochlorite (NaOCl), are widely used antiseptics recommended in current wound care guidelines. NaOCl has a long history of medical use due to its broad-spectrum antimicrobial properties, although its efficacy is highly dependent on concentration, contact time, and the presence of organic matter. This review summarizes current data regarding the antimicrobial and antibiofilm activity of NaOCl, particularly in wound management. Numerous studies have shown that NaOCl demonstrates strong antimicrobial activity at concentrations ≥0.05%, while lower concentrations exhibit weak or no effects and may even promote biofilm formation. Hypochlorite-based solutions at higher concentrations are associated with cytotoxicity and adverse local and systemic effects, limiting their clinical applicability. Most commercial wound care products contain hypochlorites at concentrations <0.01%, which, although minimally cytotoxic, lack reliable antimicrobial or antibiofilm action. Additionally, rapid microbial adaptation to NaOCl has been demonstrated. These findings emphasize the need for further research into the optimal clinical use of NaOCl, its true efficacy in wound therapy, and potential revisions of current wound management guidelines to better comply with evidence-based outcomes.

Key words: antiseptic, lavaseptic, minimal inhibitory concentration (MIC), toxicity

Streszczenie: Podchloryny, w szczególności podchloryn sodu (NaOCl), należą do szeroko stosowanych antyseptyków zalecanych w aktualnych wytycznych dotyczących leczenia ran. NaOCl ma długą historię zastosowań medycznych ze względu na swoje szerokie spektrum działania przeciwdrobnoustrojowego, jednak jego skuteczność w dużej mierze zależy od stężenia, czasu kontaktu oraz obecności materii organicznej. Niniejszy przegląd podsumowuje aktualne dane dotyczące działania przeciwdrobnoustrojowego i przeciwbiofilmowego NaOCl, ze szczególnym uwzględnieniem jego zastosowania w terapii ran. Liczne badania udowodniły, że NaOCl wykazuje silne działanie przeciwdrobnoustrojowe przy stężeniach ≥0,05%, natomiast niższe stężenia wykazują słabe działanie lub brak działania, a nawet mogą sprzyjać tworzeniu biofilmu. Roztwory podchlorynowe o wyższych stężeniach mogą być cytotoksyczne i wiązać się z występowaniem niepożądanych efektów miejscowych i ogólnych, co ogranicza ich zastosowanie kliniczne. Większość komercyjnych preparatów do leczenia ran zawiera podchloryny w stężeniach <0,01%, które – choć charakteryzują się minimalną cytotoksycznością – nie wykazują wiarygodnego działania przeciwdrobnoustrojowego ani przeciwbiofilmowego. Ponadto wykazano zdolność drobnoustrojów do szybkiej adaptacji wobec NaOCl. Uzyskane dane podkreślają konieczność dalszych badań nad optymalnym klinicznym zastosowaniem NaOCl, rzeczywistą skutecznością tego środka w terapii ran oraz ewentualną potrzebę rewizji obowiązujących wytycznych postępowania z raną w oparciu o wyniki badań naukowych.

Słowa kluczowe: antyseptyk, lawaseptyk, minimalne stężenie hamujące (MIC), toksyczność