Świadomość personelu pielęgniarskiego dotycząca znaczenia zdrowia psychicznego w procesie leczenia ran

Streszczenie: Wstęp Zaburzenia psychiczne, ze względu na wysoką częstość występowania oraz istotny wpływ na funkcjonowanie pacjentów, stanowią ważny aspekt opieki pielęgniarskiej, szczególnie w postępowaniu z raną. Przebieg procesu leczenia ran uzależniony jest od wielu czynników, w tym czynników psychospołecznych, których znaczenie wciąż jest niewystarczająco opisane w piśmiennictwie. Celem niniejszego badania była ocena poziomu wiedzy personelu pielęgniarskiego na temat wpływu zdrowia psychicznego na proces leczenia ran. Materiał i metody Badanie przeprowadzono metodą sondażu diagnostycznego z wykorzystaniem autorskiego kwestionariusza ankiety udostępnionego w formularzach Google. W badaniu uczestniczyli pielęgniarki i pielęgniarze, którzy dobrowolnie wyrazili świadomą zgodę na udział. Uzyskane wyniki poddano analizie z wykorzystaniem programów Microsoft Excel oraz Statistica 13 PL. Wyniki Średni poziom wiedzy respondentów wyniósł 14,63±1,83 punktu, przy medianie równej 15 punktów, co określono jako poziom umiarkowanie dobry. Nie wykazano istotnego wpływu płci ani miejsca pracy. Poziom wiedzy personelu pielęgniarskiego w wieku powyżej 50 lat był istotnie statystycznie niższy niż ankietowanych w młodszym wieku (p=0,01). Istotnie niższy poziom wiedzy odnotowano również wśród osób z wykształceniem licencjackim w porównaniu z osobami posiadającymi tytuł magistra. Zauważono również, iż poziom wiedzy personelu pielęgniarskiego ze stażem pracy powyżej 20 lat jest istotnie statystycznie niższy niż personelu pielęgniarskiego ze stażem pracy w przedziale 11–12 lat. Ponadto zaobserwowano, że ukończenie kursu specjalistycznego „Komunikowanie interpersonalne w pielęgniarstwie” wiązało się z mniejszym nasileniem problemów komunikacyjnych. Większość respondentów (94%) była świadoma, że pacjenci z zaburzeniami psychicznymi mają większe trudności z przygotowaniem i prowadzeniem samodzielnej opieki nad raną w warunkach domowych. Ponadto 81% badanych wskazało, że opieka nad pacjentem z zaburzeniami psychicznymi jest trudna i wymaga wsparcia psychologicznego, ukierunkowanego na pacjentów z raną przewlekłą. Wnioski Istotny poziom wiedzy pielęgniarek i pielęgniarzy na temat stanu zdrowia psychicznego pacjentów może znacząco wpłynąć na efektywność prowadzonego procesu leczenia ran, a co za tym idzie na jakość sprawowanej opieki.

Słowa kluczowe: czynniki psychospołeczne, komunikacja, proces gojenia, zaburzenia psychiczne, zdrowie psychiczne

Abstract: Introduction Mental disorders, due to their high prevalence and substantial impact on patients’ functioning, constitute an important aspect of nursing care, particularly in wound management. The wound healing process is influenced by numerous factors, including psychosocial factors, whose role remains insufficiently described in the literature. The aim of this study was to assess the level of knowledge among nurses regarding the impact of mental health on the wound healing process. Material and methods A cross-sectional diagnostic survey was conducted using an author-developed questionnaire distributed electronically via Google Forms. The study included registered nurses who voluntarily provided informed consent to participate. The collected data were analyzed using Microsoft Excel and Statistica 13 PL. Results The mean knowledge score was 14.63±1.83 points, with a median of 15 points, indicating a moderately good level of knowledge. Neither gender nor workplace significantly affected the level of knowledge. Nurses aged over 50 years demonstrated a significantly lower level of knowledge than younger respondents (p=0.01). Likewise, respondents holding a bachelor’s degree demonstrated significantly lower knowledge than those holding a master’s degree. Nurses with more than 20 years of professional experience also demonstrated a significantly lower level of knowledge than those with 11–12 years of work experience. Furthermore, completion of the specialized course Interpersonal Communication in Nursing was associated with fewer communication difficulties. Most respondents (94%) were aware that patients with mental disorders experience greater difficulties in preparing for and independently managing wound care at home. In addition, 81% of respondents indicated that caring for patients with mental disorders is challenging and requires psychological support for patients with chronic wounds. Conclusions A high level of knowledge among nurses regarding patients’ mental health may contribute to more effective wound management and, consequently, to improved quality of nursing care.

Key words: communication, mental disorders, mental health, psychosocial factors, wound healing