Terapia przyczynowa melasmy oparta na DKK1 – nowa koncepcja leczenia ukierunkowanego molekularnie

Streszczenie: Melasma stanowi jedno z najczęstszych i najtrudniejszych w leczeniu zaburzeń pigmentacyjnych skóry. Schorzenie ma charakter przewlekły i nawrotowy, a jego etiopatogeneza jest złożona i obejmuje zarówno czynniki endogenne, jak i egzogenne. Coraz więcej dowodów wskazuje, że kluczową rolę w utrzymywaniu nadmiernej aktywności melanocytów odgrywa szlak sygnałowy Wnt/β-katenina, którego nadekspresja wiąże się z nasiloną melanogenezą oraz utrwalonym przebarwieniem. Fizjologicznym inhibitorem tego szlaku jest białko Dickkopf-1 (DKK1), wydzielane m.in. przez fibroblasty skóry dłoni i podeszw, które ogranicza ekspresję MITF i enzymów melanogenezy. W oparciu o ten mechanizm opracowano koncepcję terapii wykorzystującej autologiczny preparat osocza bogatopłytkowego (PRP) o podwyższonej zawartości DKK1. Preparat uzyskiwany jest przy użyciu specjalnie zaprojektowanej tuby do wirowania, umożliwiającej aktywację płytek krwi i uwalnianie DKK1 z ziarnistości α. Połączenie właściwości depigmentujących DKK1 z regeneracyjnym potencjałem PRP stanowi nowatorskie podejście przyczynowe w terapii melasmy. Autorski protokół MelOut pozwala na śródskórne podanie preparatu w obszary zmienione chorobowo, prowadząc do redukcji przebarwień oraz poprawy jakości i struktury skóry. Terapia ta wytycza nowy kierunek leczenia melasmy, ukierunkowany na molekularne mechanizmy choroby, z potencjałem do uzyskania trwałej remisji klinicznej.

Słowa kluczowe: Dickkopf-1, melasma, osocze bogatopłytkowe, szlak Wnt/β-katenina, terapia autologiczna

Abstract: Melasma is one of the most common and therapeutically challenging pigmentary disorders of the skin. It is a chronic and recurrent condition with a multifactorial pathogenesis involving both endogenous and exogenous factors. Increasing evidence suggests that the Wnt/β-catenin signaling pathway appears to play a considerable regulatory role in sustaining melanocyte hyperactivity, leading to enhanced melanogenesis and persistent hyperpigmentation. Dickkopf-1 (DKK1), a natural inhibitor of this pathway secreted by dermal fibroblasts of the palms and soles, downregulates MITF as well as key melanogenic enzymes. Based on this mechanism, a novel therapeutic concept was developed using an autologous platelet-rich plasma (PRP) preparation enriched with DKK1. The preparation is obtained through a specially designed centrifugation tube that activates platelets and releases DKK1 from α-granules. The combination of the depigmenting effect of DKK1 with the regenerative properties of PRP represents a new causal approach in melasma management. The author’s proprietary MelOut protocol allows for intradermal administration of the preparation into affected areas, resulting in visible reduction of pigmentation and improvement in skin quality. This therapy introduces a mechanism-based strategy targeting the molecular pathways underlying melasma, thus offering the potential for long-term clinical remission.

Key words: autologous therapy, Dickkopf-1, melasma, platelet-rich plasma, signaling pathway, Wnt/β-catenin