Wprowadzanie i utrzymanie obwodowych kaniul dotętniczych – aktualne protokoły postępowania

Streszczenie: Obwodowe kaniule dotętnicze stanowią podstawowe narzędzie do monitorowania hemodynamicznego oraz pobierania krwi tętniczej u pacjentów leczonych w oddziałach intensywnej terapii i intensywnego nadzoru. Pomimo powszechnego zastosowania kaniulacja tętnicza wiąże się z ryzykiem powikłań mechanicznych, zakrzepowych oraz infekcyjnych, których częstość można istotnie ograniczyć poprzez stosowanie ustandaryzowanych procedur opartych na aktualnych dowodach naukowych. Celem niniejszego artykułu był przegląd współczesnych protokołów dotyczących wprowadzania, utrzymania oraz usuwania obwodowych kaniul dotętniczych, ze szczególnym uwzględnieniem dostępu do tętnicy promieniowej. W artykule omówiono rolę ultrasonografii, nowoczesne koncepcje lokalizacji miejsca nakłucia tętnic obwodowych, czynniki wpływające na skuteczność kaniulacji oraz zasady pielęgnacji i utrzymania dostępu tętniczego. Zwrócono również uwagę na aspekty prawne dotyczące kompetencji personelu pielęgniarskiego, obowiązujące w Polsce.

Słowa kluczowe: bezpieczeństwo pacjenta, cewnik tętniczy, pielęgnacja cewnika, tętnica promieniowa, wytyczne praktyki klinicznej

Abstract: Peripheral arterial catheters represent a fundamental tool for continuous hemodynamic monitoring and arterial blood sampling in patients treated in intensive care units and high-dependency units. Despite their widespread use, arterial cannulation is associated with the risk of mechanical, thrombotic, and infectious complications, which may be significantly reduced through the implementation of standardized, evidence-based procedures. The aim of this paper is to review current protocols for the insertion, maintenance, and removal of peripheral arterial catheters, with particular emphasis on radial artery access. The article discusses the role of ultrasonography, contemporary concepts of insertion site selection, factors influencing cannulation success, and principles of arterial line care and aseptic technique. The authors also address the legal aspects related to the scope of nursing practice in Poland.

Key words: arterial catheters, catheter care, clinical practice guidelines, patient safety, radial artery