Zastosowanie oktenidyny w postaci pastylek jako alternatywy dla płukanek z chlorheksydyną po zabiegach stomatologicznych

Streszczenie: Mimo że chlorheksydyna (CHX) pozostaje jednym z najczęściej zalecanych antyseptyków w stomatologii, jej rutynowe stosowanie po każdym zabiegu nie zawsze jest optymalne z punktu widzenia tolerancji, komfortu pacjenta oraz kontroli rzeczywistego sposobu użycia, a także ryzyka rozwoju drobnoustrojów opornych. Szczególną uwagę zwrócono na sytuacje, w których pożądane jest ograniczenie obciążenia mikrobiologicznego w jamie ustnej, ale intensywne płukanie może być niewygodne, źle tolerowane lub potencjalnie niekorzystne dla świeżo naruszonych tkanek. Celem pracy jest przedstawienie racjonalnych podstaw stosowania antyseptyku dichlorowodorku oktenidyny (OCT) w postaci pastylek jako praktycznej alternatywy dla płukanek z chlorheksydyną u pacjentów po zabiegach stomatologicznych. W pracy omówiono potencjalne miejsce pastylek zawierających oktenidynę jako formy miejscowego, krótkoterminowego wsparcia antyseptycznego po procedurach stomatologicznych. Podkreślono znaczenie stopniowego i kontrolowanego uwalniania substancji czynnej, wydłużonego kontaktu z błoną śluzową oraz prostszego sposobu stosowania w porównaniu z płukankami. Intencją autorów nie jest przedstawienie oktenidyny jako uniwersalnego zamiennika chlorheksydyny w każdej sytuacji, lecz wskazanie, że w określonych scenariuszach po zabiegach stomatologicznych forma pastylki stanowi uzasadnioną i wygodną alternatywę.

Słowa kluczowe: chlorheksydyna, infekcje jamy ustnej i gardła, oktenidyna, stomatologia

Abstract: Although chlorhexidine remains one of the most widely prescribed antiseptics in dentistry, its routine administration following every procedure may not always be optimal regarding tolerability, patient compliance, and real-world usage monitoring, alongside the potential risk of developing microbial resistance. This study aims to provide a clinical rationale for utilizing octenidine dihydrochloride lozenges as a practical alternative to chlorhexidine mouthwashes in patients undergoing post-interventional dental care. This review specifically addresses clinical scenarios requiring reduction of the oral microbial load, wherein vigorous rinsing may be impractical, poorly tolerated, or counterproductive for fresh surgical wounds. Furthermore, this paper discusses the therapeutic role of octenidine lozenges as a modality for localized, short-term antiseptic support post-surgery. Key advantages highlighted include the sustained and controlled release of the active ingredient, prolonged mucosal contact time, and superior ease of administration compared to traditional mouthwashes. Ultimately, the authors do not propose octenidine as a universal substitute for chlorhexidine across all indications. In fact, they demonstrate that within specific post-procedural contexts, the lozenge formulation represents a clinically justified and highly convenient alternative.

Key words: chlorhexidine, dentistry, octenidine, oropharyngeal infections