Znajomość metod wspomagających leczenie ran wśród personelu pielęgniarskiego jako szansa na sukces w prowadzonej terapii

Streszczenie: Wstęp Znajomość metod wspomagających leczenie ran jest kluczowa w powodzeniu terapii, a dzięki nabyciu kompetencji w trakcie kształcenia przed- i podyplomowego możliwe jest ich prawidłowe zastosowanie, zwiększające skuteczność prowadzonej terapii, co wiąże się z realnym skróceniem czasu leczenia i zmniejszeniem jego kosztów. Cel Celem niniejszej pracy jest analiza poziomu wiedzy personelu pielęgniarskiego na temat metod wspomagających leczenie ran i czynników determinujących poziom wiedzy. Materiał i metody Do celów badawczych zastosowano metodę sondażu diagnostycznego techniką ankietowania w formie elektronicznej. Ankieta skierowana była do grupy zawodowej pielęgniarek/pielęgniarzy. Uzyskane wyniki analizowano w programie TIBCO Statistica13PL. Za poziom istotności statystycznej przyjęto p<0,05. Wyniki Badania potwierdziły wpływ wykształcenia na poziom wiedzy badanych. Absolwenci studiów I stopnia mieli istotnie niższy poziom wiedzy niż osoby ze specjalizacją i wykształceniem magisterskim, a ankietowani posiadający specjalizację chirurgiczną mieli istotnie wyższy poziom wiedzy od personelu medycznego nieposiadającego specjalizacji chirurgicznej (p<0,01). Stwierdzono również istotne statystycznie różnice (p<0,01) w poziomie wiedzy ankietowanych ze stażem powyżej 15–20 lat oraz brak istotnego wpływu wieku (p=0,76) i płci (p=0,55). Doświadczenie zawodowe w oddziałach zabiegowych i zachowawczych o różnych profilach nie wpływał na poziom wiedzy (p=0,12). Najwyższy poziom wiedzy prezentowały osoby z doświadczeniem w opiece hospicyjnej oraz pracownicy zakładów opiekuńczo-leczniczych. Ankietowani w większości (54,9%) ocenili swoją wiedzę jako dobrą, 25,5% grupy jako dostateczną, a tylko 19,6% grupy uznało, że ma bardzo dobre przygotowanie merytoryczne. Jednocześnie osoby określające swój zasób wiedzy jako dobry miały najwyższy wynik poziomu wiedzy (94,7%). Subiektywna ocena nie była istotnie skorelowana z wynikami poziomu wiedzy pielęgniarek na temat metod wspomagających leczenie ran (p=0,13). Wyniki wskazały ponadto, że źródła wiedzy realnie wpływają na jej posiadany poziom. Zdecydowana większość uznała udział w konferencjach, sympozjach i warsztatach jako najlepsze źródło wiedzy na temat leczenia ran. Personel pielęgniarski korzystający czynnie z Internetu w ramach samokształcenia miał istotnie niższy poziom wiedzy od personelu medycznego niekorzystającego w tym celu z Internetu (p<0,001), ale znacząco wyższy po ukończeniu studiów II stopnia (p<0,03). Wnioski Znajomość metod wspomagających leczenie ran ma istotny wpływ na jakość świadczonej opieki. Gotowość do wdrażania nowoczesnych terapii miejscowych popartych wytycznymi naukowymi jest sygnałem przemawiającym za dalszym rozwojem zawodowym pielęgniarstwa.

Słowa kluczowe: kompresjoterapia, larwoterapia, NPWT, poziom wiedzy, tlenoterapia

Abstract: Introduction Knowledge of methods supporting wound healing is crucial for the success of the therapy, and by acquiring the competences during pre- and postgraduate education, it is possible to apply them correctly, increasing the effectiveness of the therapy and, consequently, actually reducing the time and costs of the treatment. Aim The aim of this study is to analyze the level of knowledge of nurses on the subject and the factors determining their level of knowledge. Material and methods For the purposes of the research, the diagnostic survey method was used using the electronic survey technique. The survey was addressed to the professional group of nurses. The obtained results were analyzed by means of TIBCO Statistica13PL. The level of statistical significance was determined at p<0.05. Results The study confirmed the impact of education on the respondents’ level of knowledge. First-cycle graduates showed a significantly lower level of knowledge than nurses who had specialized and received master’s degree, whereas respondents specializing in surgery had a significantly higher level of knowledge than medical professionals without surgical specialization (p<0.01). Statistically significant differences (p<0.01) were also found in the level of knowledge of respondents with more than 15–20 years of experience, although no significant influence of age (p=0.76) and gender (p=0.55) was observed. Professional experience in surgical and conservative departments of various profiles does not affect the level of knowledge (p=0.12). The highest level of knowledge was presented by nurses with experience in hospice care and employees of care and treatment facilities. The majority of respondents (54.9%) rated their knowledge as good, 25.5% of the group as sufficient and only 19.6% of the group considered their substantive preparation as very good. Simultaneously, the respondents describing their knowledge as „good” achieved the highest result (94.7%) of the knowledge level. The subjective assessment was not significantly correlated with the results of the nurses’ level of knowledge regarding methods supporting wound treatment (p=0.13). Furthermore, the sources of knowledge effectively impacted the level of knowledge. The vast majority consider participation in conferences, symposia and workshops as the most significant sources of knowledge concerning wound treatment. In contrast, nursing staff who actively use the Internet exhibited a significantly lower level of knowledge than medical professionals who do not use the Internet for this purpose (p<0.001); however, their level of knowledge turned out to be considerably higher once they completed second-cycle studies (p<0.03). Conclusions Knowledge of methods supporting wound healing has a significant impact on the quality of care provided. The readiness to implement modern local therapies supported by scientific guidelines argues in favor of professional development of nursing.

Key words: compression therapy, larvotherapy, level of knowledge, NPWT, oxygen therapy