Znaczenie profilu farmakokinetyczno-farmakodynamicznego w leczeniu zakażeń. Miejsce dalbawancyny w praktyce klinicznej

Leczenie przeciwbakteryjne musi opierać się zarówno na prawidłowym wyborze antybiotyku z punktu widzenia mikrobiologicznego, jak i na jego optymalnej penetracji do miejsca zakażenia oraz właściwym dawkowaniu. Zakażenia skóry i tkanki podskórnej są rodzajem infekcji, w przypadku których parametry farmakokinetyczne antybiotyku mają bardzo ważne znaczenie. W ich leczeniu szczególne miejsce zajmuje dalbawancyna, która – z uwagi na trójkompartmentową farmakokinetykę – wykazuje dużą skuteczność kliniczną w farmakoterapii zakażeń skóry i tkanki podskórnej.

Rekomendacje Antibiotic Stewardship Program, ze szczególnym uwzględnieniem wytycznych dotyczących mikrobiologii oraz ich realizacja w polskich szpitalach

Mimo eliminacji wielu chorób zakaźnych dzięki wprowadzeniu szczepień ochronnych oraz znacznej poprawie warunków higienicznych, pozostają one nadal w centrum zainteresowania zdrowia publicznego, a narastająca lekooporność drobnoustrojów wciąż jest jednym z najważniejszych problemów nowoczesnej medycyny. Główną przyczyną lekooporności nabytej jest nieracjonalna antybiotykoterapia oraz duże zużycie antybiotyków. W maju 2016 roku ukazały się nowe wytyczne, opracowane przez ekspertów IDSA, SHEA i PIDS, dotyczące zarządzania lekami przeciwdrobnoustrojowymi. Rekomendacje mają za zadanie racjonalizację, a przez to ograniczenie stosowania leków przeciwdrobnoustrojowych. Spośród 27 wskazówek zaproponowanych przez IDSA, w niniejszej pracy wybrano i omówiono te, które zostały określone przy pomocy systemu GRADE jako silne rekomendacje oraz te, które dotyczą badań mikrobiologicznych. Ponadto przedstawiono dotychczasowe próby wdrożenia tych zasad w polskich szpitalach.

Metabolity antybiotyków i ich rola w zakażeniach

Główną funkcją metabolizmu leków jest obniżenie ich toksyczności poprzez ułatwienie eliminacji metabolitów z organizmu. Podczas zachodzących w organizmie przemian metabolicznych, wiele leków – w tym również antybiotyków i chemioterapeutyków – jest konwertowanych do związków zachowujących aktywność związku macierzystego. W niniejszej pracy omówiono dziesięć leków oraz ich aktywnych metabolitów stosowanych w terapii zakażeń. Metabolity z zachowaną aktywnością przeciwdrobnoustrojową często osiągają we krwi wyższe stężenia niż związek macierzysty, ponieważ ulegają wolniejszej eliminacji z organizmu. Dlatego też mogą wykazywać przybliżoną, a nawet podwyższoną aktywność przeciwdrobnoustrojową w porównaniu do związku macierzystego. Z jednej strony, dzięki powstającym aktywnym metabolitom, możliwe jest zastosowanie mniejszych dawek danego leku, a co za tym idzie – obniżenie jego toksyczności. Z drugiej strony metabolity zachowujące aktywność przeciwdrobnoustrojową mogą być także odpowiedzialne za indukcję oporności bakteryjnej. W przypadku stosowania terapii z użyciem antybiotyków i chemioterapeutyków należy wziąć pod uwagę nie tylko związki macierzyste, lecz także aktywne metabolity oraz ich potencjalny wpływ na drobnoustroje.

Analiza stosowania antybiotyków jako czynnika ryzyka zakażeń Clostridium difficile

Clostridium difficile (CD) wywołuje zachorowania – od łagodnej biegunki do ciężkiej postaci ostrego rozdęcia okrężnicy (ang. megacolon toxica) i piorunującego zapalenia okrężnicy (ang. c olitis fulminant) – określane nazwą (ang.) Clostridium difficile infection (CDI). Przyjmowanie antybiotyków jest obecnie uznawane za jeden z udowodnionych i znaczących czynników ryzyka wystąpienia zakażenia C. difficile. Cel pracy Celem pracy była analiza stosowania antybiotyków jako czynnika ryzyka zakażeń Clostridium difficile u pacjentów hospitalizowanych w szpitalu klinicznym w 2008 roku. Materiał i metody Przeprowadzono retrospektywne badanie kliniczno-kontrolne, w którym dokonano oceny stosowania antybiotyków jako czynnika ryzyka zakażenia CD. Grupa badana liczyła 266 pacjentów hospitalizowanych w szpitalu klinicznym w 2008 roku, u których stwierdzono zakażenie Clostridium difficile. Grupa kontrolna składała się z 221 pacjentów, u których wykluczono CDI. Wyniki Przeprowadzone badanie wykazało, że pacjenci hospitalizowani w 2008 roku i przyjmujący antybiotyki mieli pięciokrotnie większą szansę rozwinięcia się CDI (w porównaniu z chorymi nie przyjmującymi antybiotyków), a największe ryzyko zakażenia C. difficile było związane z przyjmowaniem amoksycyliny z kwasem klawulanowym (OR – 1,77, p=0,01), ciprofloksacyny (OR – 1,66, p=0,02) oraz ceftriaksonu (OR – 1,62, p=0,03).

Obecne możliwości leczenia ciężkich zakażeń z udziałem antybiotyków

Terapia zakażeń staje się coraz trudniejsza. Brak nowych antybiotyków i duża liczba niepowodzeń w leczeniu wymagają większej staranności w doborze leku. Racjonalna terapia powinna być oparta na aktualnej wiedzy zarówno o nowych, jak i o starych antybiotykach, a także drobnoustrojach i samym pacjencie. Dodatkowo wielooporność szczepów bakterii i infekcje mieszane stają się przyczyną powrotu do trudnej skojarzonej terapii antybiotykami.

Prawidłowe zasady profilaktyki okołozabiegowej

Profilaktyka okołozabiegowa powinna być integralną częścią szpitalnej polityki antybiotykowej obok racjonalnej terapii empirycznej, badań mikrobiologicznych pozwalających na monitorowanie oporności bakterii w środowisku szpitalnym i prawidłowo skonstruowanego szpitalnego receptariusza leków. Artykuł ma na celu przedstawienie najważniejszych, prawidłowych zasad, które należy wziąć pod uwagę podczas tworzenia w szpitalu procedur profilaktyki okołooperacyjnej na poszczególnych oddziałach i wyboru odpowiednich antybiotyków do profilaktyki.

Powikłania po antybiotykoterapii

Każdy z przyjmowanych przez pacjentów leków wykazuje tendencję do wywoływania działań niepożądanych. Występowanie niektórych z nich wynika ze stanu klinicznego pacjenta i jego właściwości osobniczych, inne prowadzą do zmian narządowych. Prawidłowo prowadzony wywiad i leczenie może zminimalizować niektóre z występujących działań. Część z nich można wyeliminować, odstawiając lek. Długotrwałe, nieprawidłowe lub niezgodne z zasadami farmakodynamiki i farmakokinetyki stosowanie antybiotyków może powodować powikłania po leczeniu. Są one ściśle związane z działaniami niepożądanymi samych antybiotyków. Nie ma jednak między nimi znaku równości. Najbardziej niebezpieczne są te, które prowadzą do trwałej niewydolności narządu, kalectwa lub zgonu.

Evereth Publishing
Right Menu Icon