Nowe oblicze znanych związków w postępowaniu miejscowym w ranach przewlekłych

Rany przewlekłe są poważnym i narastającym problemem zdrowotnym. Powikłania ran tego typu mogą być efektem obecności w nich drobnoustrojów w formie biofilmowej. Obecnie brak jest powszechnie dostępnych metod diagnostyki biofilmowej, natomiast najwyższą skutecznością w zwalczaniu tej formy bytowania mikroorganizmów cechują się antyseptyki. W niniejszej pracy dokonano przeglądu cech i aktywności substancji antyseptycznych stosowanych w leczeniu ran, takich jak: poliheksanidyna, poliwinylopirolidon jodu, chlorheksydyna i oktenidyna.

Wrażliwość klinicznych szczepów Enterococcus faecalis wywołujących zakażenia miejscowe w formie biofilmowej i planktonicznej na antyseptyki

Enterococcus faecalis to względnie beztlenowa bakteria Gram-dodatnia, posiadająca zdolność do proliferacji w niekorzystnych warunkach. Budowanie biofilmu chroni drobnoustroje przed negatywnym działaniem czynników środowiskowych, układem immunologicznym gospodarza i antybiotykami oraz antyseptykami. Celem pracy było zbadanie wrażliwości klinicznych szczepów Enterococcus faecalis na stosowane w Polsce antyseptyki. W badaniach wykazano najwyższą skuteczność dichlorowodorku oktenidyny wobec formy planktonicznej oraz biofilmu E. faecalis.

Wrażliwość klinicznych szczepów Klebsiella pneumoniae wywołujących zakażenia miejscowe w formie biofilmowej i planktonicznej na antyseptyki

Klebsiella pneumoniae stanowi przyczynę zakażeń u pacjentów hospitalizowanych, może wywoływać infekcje: dróg moczowych, ran skórnych, nosa i gardła, płuc oraz tkanek miękkich. Szereg czynników wirulencji, za pomocą których K. pneumoniae walczy o przetrwanie w środowisku, sprawia wiele trudności klinicznych i terapeutycznych. Celem niniejszej pracy była ocena skuteczności przeciwdrobnoustrojowej badanych antyseptyków (powidon jodu, oktenidyna, etakrydyna, chlorheksydyna, nadtlenek wodoru i poliheksanidyna) względem Klebsiella pneumoniae w hodowli planktonicznej oraz biofilmowej. Najskuteczniejszymi antyseptykami były oktenidyna oraz poliheksanidyna, jednakże OCT była skuteczniejsza od PHMB.

Narastająca lekooporność Acinetobacter baumannii – rosnące zagrożenie dla oddziałów oparzeniowych

W ostatnich latach znacząco wzrosła liczba zakażeń szpitalnych wywoływanych przez Gram-ujemną pałeczkę niefermentującą – Acinetobacter baumannii. Rozpowszechnienie jej w środowisku naturalnym oraz szpitalnym, a także wysoka zdolność przeżycia w niekorzystnych warunkach sprawiły, że A. baumannii jest obecnie jednym z najczęściej izolowanych patogenów oportunistycznych, szczególnie na oddziałach intensywnej opieki: medycznych, chirurgicznych oraz oparzeniowych. Tworzenie silnych struktur biofilmu i szybki rozwój oporności na antybiotyki oraz środki antyseptyczne stawiają Acinetobacter baumannii na czele drobnoustrojów trudnych do eradykacji. W związku ze zmniejszającą się liczbą antybiotyków wykorzystujących skuteczność w zwalczaniu A. baumannii poszukuje się nowych rozwiązań terapeutycznych, takich jak aktywne przeciwdrobnoustrojowo opatrunki czy antyseptyki.

Znaczenie chlorheksydyny w profilaktyce zakażeń szpitalnych

Chlorheksydyna – z uwagi na szerokie spektrum aktywności i bezpieczeństwo stosowania – jest jednym z najczęściej wykorzystywanych środków antyseptycznych. Antyseptyk ten jest zalecany do chirurgicznej dezynfekcji rąk i odkażania skory przed zabiegami chirurgicznymi, a także w profilaktyce zakażeń szpitalnych, w tym zakażeń krwi związanych z cewnikiem naczyniowym i odrespiratorowych zapaleń płuc. Chlorheksydyna jest również rekomendowana do mycia pacjentów szczególnie narażonych na kolonizację i zakażenia, zwłaszcza z udziałem szczepów wieloopornych. Reakcje alergiczne na chlorheksydynę (takie jak kontaktowe zapalenie skory) nie są częste, a reakcje anafilaksji występują bardzo rzadko. Opisywana w ostatnich latach redukcja poziomu wrażliwości bakterii na chlorheksydynę nie wpływa na kliniczną skuteczność tego antyseptyku, pod warunkiem przestrzegania zaleceń dotyczących jego prawidłowego stosowania.

Wrażliwość na wybrane antyseptyki klinicznych szczepów Pseudomonas aeruginosa w formie biofilmowej i planktonicznej

Obecność licznych czynników wirulencji sprawia, że Pseudomonas aeruginosa (pałeczka ropy błękitnej) jest czynnikiem etiologicznym infekcji: dróg oddechowych, układu moczowego, skory, tkanek miękkich, kości oraz oka. Celem niniejszej pracy była ocena skuteczności przeciwdrobnoustrojowej następujących antyseptyków: PVP-jodu, oktenidyny, etakrydyny, chlorheksydyny, nadtlenku wodoru i poliheksanidyny względem klinicznych szczepów P. aeruginosa w formie planktonicznej oraz biofilmowej. Najskuteczniejszym antyseptykiem w stosunku do form planktonicznych pałeczki ropy błękitnej okazała się poliheksanidyna, natomiast najmniej skuteczna była etakrydyna, która charakteryzowała się też najniższą aktywnością względem bakterii w formie biofilmowej. Antyseptykiem, który cechował się najwyższą skutecznością względem biofilmu P. aeruginosa, była oktenidyna.

Wrażliwość na antyseptyki klinicznych szczepów koagulazo-ujemnych Staphylococcus wywołujących zakażenia miejscowe w formie biofilmowej i planktonicznej

Należące do mikrobiomu człowieka gronkowce koagulazo-ujemne są uważane za patogeny oportunistyczne, powodujące zakażenia związane ze stosowaniem inwazyjnych technik diagnostycznych i terapeutycznych. W związku z narastającą antybiotykoopornością drobnoustrojów szpitalnych, coraz istotniejszą rolę w leczeniu infekcji miejscowych odgrywa antyseptyka. W niniejszej pracy podjęto się oceny skuteczności powszechnie stosowanych antyseptyków: oktenidyny, chlorheksydyny, PVP-jodu, poliheksanidyny, etakrydyny oraz nadtlenku wodoru względem klinicznych szczepów gronkowców koagulazo-ujemnych w formie planktonicznej oraz biofilmowej. Uzyskane wyniki wykazały, że najwyższą skutecznością w stosunku do badanych szczepów charakteryzowała się oktenidyna.

Chlorheksydyna i jej znaczenie w profilaktyce zakażeń związanych z opieką zdrowotną

Chlorheksydyna (CHX) jest jednym z najczęściej stosowanych środków antyseptycznych z uwagi na swoje właściwości: szerokie spektrum aktywności, dopuszczalną tolerancję oraz bezpieczeństwo stosowania. Antyseptyk ten charakteryzuje się dobrą aktywnością wobec bakterii Gram-dodatnich, ale jest także aktywny wobec bakterii Gram-ujemnych, bakterii beztlenowych i niektórych wirusów osłonkowych. Chlorheksydyna jest wykorzystywana w chirurgicznej dezynfekcji rąk i do odkażania skóry przed zabiegami chirurgicznymi, a także w profilaktyce zakażeń krwi związanych z cewnikiem naczyniowym i respiratorowych zapaleń płuc. Antyseptyk jest również polecany do kąpieli pacjentów poddawanych zabiegom eradykacji kolonizujących ich patogenów. Podrażnienia skory i reakcje alergiczne w wyniku stosowania chlorheksydyny są stosunkowo rzadkie. Sporadycznie notowano poważne skutki uboczne, takie jak anafilaksja. Stosowanie CHX u dzieci poniżej 2. miesiąca życia nie jest zalecane. W ostatnich latach pojawia się coraz więcej badań dotyczących redukcji poziomu wrażliwości bakterii na chlorheksydynę, jednak brak jest wystandaryzowanych metod badawczych w tym zakresie i jednoznacznej definicji oporności na ten antyseptyk.

Skuteczność wybranych antyseptyków badana in vitro oraz w warunkach imitujących środowisko rany w stosunku do szczepów CNS izolowanych z zakażeń ran przewlekłych

Koagulazo-ujemne gronkowce (CNS) należą do częstych czynników etiologicznych zakażeń ran przewlekłych. Profilaktyka tego typu zakażeń wiąże się z użyciem właściwych antyseptyków, przy czym wartość minimalnego stężenia hamującego (MIC) danego antyseptyku w stosunku do szczepów odpowiedzialnych za zakażenie jest parametrem, który powinien być określony przed rozpoczęciem leczenia. Z powodu złożonego środowiska rany, faktyczna skuteczność antyseptyków w ranie może różnić się od tej ocenianej in vitro. Celem pracy było zbadanie różnic w MIC czterech popularnych substancji antyseptycznych w stosunku do klinicznych szczepów CNS w klasycznych warunkach „in vitro” i w warunkach imitujących środowisko rany. Materiał i metody W badaniu użyto 50 szczepów CNS z infekcji ran przewlekłych, w stosunku do których określono MIC czterech substancji antyseptycznych – mleczanu etakrydyny, chlorheksydyny, dichlorowodorku oktenidyny oraz PVP–jodu w „czystych” warunkach in vitro oraz w warunkach imitujących środowisko rany – z użyciem heparynizowanej krwi i obciążnika białkowego. Wyniki Oktenidyna i chlorheksydyna okazały się być antyseptykami skutecznymi w obu badanych warunkach. Wnioski Brak skuteczności mleczanu etakrydyny wobec badanych szczepów stawia celowość używania tego antyseptyku do leczenia zakażeń ran przewlekłych pod znakiem zapytania. Wyniki badań oraz dane dotyczące cytotoksyczności antyseptyków skłaniają do stwierdzenia, że oktenidyna powinna być używana jako antyseptyk z wyboru w leczeniu zakażeń ran przewlekłych wywołanych przez CNS.

Mikrobiologiczny aspekt skali oceny rany zagrożonej ryzykiem infekcji W.A.R.

Stosowane obecnie w warunkach klinicznych metody nie pozwalają na szybkie i wiarygodne rozróżnienie między ciężką kolonizacją a wczesnym etapem procesu infekcyjnego toczącego się w ranie. Rezultatem tego stanu rzeczy jest często niewłaściwe zastosowanie antyseptyków w ranach niezagrożonych ryzykiem infekcji. Nowa skala oceny stopnia ryzyka infekcji rany W.A.R. (ang. Wounds at Risk) umożliwia podjęcie szybkiej i właściwej decyzji o rozpoczęciu miejscowego leczenia przeciwdrobnoustrojowego, nie zwalnia jednak od konieczności wykonania odpowiednich badań mikrobiologicznych.

Evereth Publishing
Right Menu Icon