Preliminary assessment of the effect of chlorhexidine in oral cavity decolonisation on VAP rates using a set of toothbrushes – single center observations

Marta Idziak1 | Agnieszka Litwin2 | Katarzyna Forkasiewicz3 | Natalia Kozera3 | Elżbieta Ostrowska1 | Wiesława Duszyńska3

1 Uniwersytecki Szpital Kliniczny we Wrocławiu
2 Laboratorium Mikrobiologiczne Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego we Wrocławiu
3 I Klinika Anestezjologii i Intensywnej Terapii Uniwersytetu Medycznego im. Piastów Śląskich we Wrocławiu

Wiesława Duszyńska I Klinika Anestezjologii i Intensywnej Terapii, Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu, ul. Borowska 213, 50-556 Wrocław. Tel.: 71 733 23 02, e-mail: w.duszynska@wp.pl

Wpłynęło: 19.07.2017

Zaakceptowano: 30.07.2017

DOI: dx.doi.org/10.15374/FZ2017043

Forum Zakażeń 2017;8(4):245–251

Streszczenie: Wstęp Zastosowanie szczoteczek do pielęgnacji jamy ustnej z jednoczesną  aplikacją 0,12% chlorheksydyny może mieć wpływ na redukcję zapaleń płuc związanych  z wentylacją mechaniczną (VAP). Celem badania była ocena wpływu stosowania zabiegu pielęgnacji  jamy ustnej chlorheksydyną z użyciem szczoteczek na: ogólną częstość zakażeń szpitalnych  (DA-HAIs), VAP, rodzaj flory odpowiedzialnej za VAP i kolonizację gardła. Materiał i metody  Badanie obserwacyjne i prospektywne przeprowadzono w I Klinice Anestezjologii i Intensywnej  Terapii Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego we Wrocławiu. Analizie poddano  chorych hospitalizowanych w dwóch okresach: grupa I od 1 maja do 31 sierpnia 2016 roku  (n=129) oraz grupa II od 1 września do 31 grudnia 2016 roku (n=145). Wyniki DA-HAIs rozpoznano  u 29 i 31 chorych, VAP u 15 i 13 osób (odpowiednio w grupie I i II). W grupie II stwierdzono  nieznaczne zmniejszenie ogólnej częstości zakażeń (17% vs. 16,4%; p=0,825), bez wpływu  na gęstość (20,5/1000 dni vs. 20,8/1000; p=0,932). Zaobserwowano spadek częstości (11,6%  vs. 8,96%; p=0,467) i gęstości zapadalności na VAP (14,6/1000 vs. 11,8/1000; p=0,574). W grupie  II zaobserwowano spadek: o 5% zakażeń Acinetobacter baumannii MDR, o 2% szczepami  MSSA i Pseudomonas aeruginosa oraz o 7% Candida spp. (p>0,05), a także wzrost kolonizacji  gardła szczepem A. baumannii (p=0,0119), innymi pałeczkami Gram-ujemnymi niefermentującymi  (p=0,0021) i szczepami Candida spp. (p=0,0096). Wnioski Pielęgnacja jamy ustnej 0,12%  roztworem chlorheksydyny z użyciem szczoteczek zredukowała nieznacznie częstość VAP, lecz  nie miała wpływu na ogólną częstość występowania DA-HAIs. Przeprowadzana procedura pozytywnie  wpłynęła na florę odpowiedzialną za zapalenie płuc i kolonizującą gardło, w szczególności  na redukcję szczepów z rodziny Enterobacteriaceae. Obserwowany wzrost kolonizacji  gardła szczepem A. baumannii nie przyczynił się do wzrostu liczby zapaleń płuc wywołanych  tym patogenem. Stosowanie zabiegu pielęgnacji jamy ustnej chlorheksydyną z użyciem szczoteczek  może być pomocne w profilaktyce VAP i wymaga dalszych badań.
Słowa kluczowe: chlorheksydyna, dekolonizacja, pielęgnacja jamy ustnej, VAP

Abstract: Introduction The use of toothbrushes in oral hygiene with a simultaneous application  of 0.12% chlorhexidine may have an effect on the reduction of ventilator-associated pneumonia  (VAP). The aim of the study was to assess the effect of applying chlorhexidine in oral  care using toothbrushes on the general frequency of hospital acquired infections (DA-HAIs),  VAP, type of bacterial flora causing VAP and colonising the pharynx. Materials and methods  The observational and prospective study was conducted in the Department of Anesthesiology  and Intensive Care at Wroclaw Medical University Teaching Hospital. The study involved  patients hospitalized in two periods: the preintervention period 01.05–31.08.2016 (group I,  n=129) and the intervention period 01.09–31.12.2016 (group II, n=145). Results DA-HAIs were  diagnosed in 29 and 31 patients, VAP was diagnosed in 15 and 13 patients (group 1 vs. 2 respectively).  In the intervention period a slight decrease in the general frequency of infections  was observed (17% vs. 16.4%; p=0.825) with no effect on the incidence rate (20.5/1000 vs.  20.8/1000; p=0.932). A decrease in VAP frequency (11.6% vs. 8.96%; p=0.467) and incidence  rate was observed (14.6/1000 vs. 11.8/1000; p=0.574). In the intervention period a decrease  of 5% in Acinetobacter baumannii MDR infections was observed as well as a 2% decrease  in MSSA infections, Pseudomonas aeruginosa and a 7% decrease in Candida spp. infections  (p>0,05) and an increased colonisation of the pharynx with A. baumannii (p=0.0119),  other non-fermenting Gram-negative bacilli (p=0.0021) and Candida spp. strains (p=0.0096).  Conclusions Performing oral hygiene with the use of a 0.12% chlorhexidine solution and toothbrushes  slightly reduced the frequency of VAP but had no effect on the general frequency  of DA-HAIs. The procedure proved effective against the respiratory pathogens and oral colonisation  especially by reducing the count of Enterobacteriaceae strains. The observed increase in  the colonisation of the pharynx with A. baumannii did not result in an increased rate of pneumonia  caused by this pathogen. The oral hygiene procedure may prove useful in the VAP prevention  and requires further research.
Key Words: chlorhexidine, decolonization, oral hygiene, VAP

Evereth Publishing
Right Menu Icon

Udostępnij