The role of bacteria in inflammatory bowel diseases pathogenesis and clinical course


Maria Kłopocka

Zakład Pielęgniarstwa Gastroenterologicznego, Centrum Endoskopii Zabiegowej Szpitala Uniwersyteckiego nr 2 im. dr. J. Biziela w Bydgoszczy, ul. Ujejskiego 75, 85-168 Bydgoszcz, Tel.: (52) 365 51 05, Fax: (52) 365 51 07,
Wpłynęło: 21.02.2012

Zaakceptowano: 08.03.2012

Forum Zakażeń 2012;3(1):49–53

Streszczenie: Nieswoiste zapalenia jelit, do których zalicza się chorobę Leśniowskiego-Crohna oraz wrzodziejące zapalenie jelita grubego, są przewlekłymi, dotychczas nieuleczalnymi chorobami, które występują głównie w populacji młodych dorosłych osób, znacznie pogarszając ich jakość życia oraz powodując istotne koszty związane z opieką medyczną. Dotychczas nie wykazano znaczenia pojedynczego czynnika etiologicznego, chociaż rola bakterii zarówno w patogenezie, jak i w przebiegu klinicznym tych chorób jest bardzo ważna i stale niewystarczająco poznana. Aktualnie przyjmuje się, że u osób z predyspozycją genetyczną, defekt wrodzonej odpowiedzi immunologicznej może być pierwszym ogniwem odpowiedzialnym za zaburzoną równowagę pomiędzy organizmem człowieka a fizjologicznymi lub patologicznymi drobnoustrojami kontaktującymi się ze ścianą jelita. Wtórna, nadmierna odpowiedź immunologiczna, mobilizacja komórek i wytwarzanie cytokin podtrzymujących zapalenie są powodem przewlekłego uszkodzenia tkanek. Nawrót zapalenia u pacjentów po leczeniu operacyjnym i resekcji części jelita następuje najczęściej w miejscu nadmiernego gromadzenia się bakterii jelitowych, co stanowi kolejny dowód na istotną rolę drobnoustrojów w patogenezie nieswoistych chorób zapalnych jelit. Przebieg kliniczny i patomechanizm dwóch najważniejszych nieswoistych chorób zapalnych jelit, mimo istniejących podobieństw, znacznie się jednak różni. W ostatnich latach ponownie zwraca się uwagę na możliwe kluczowe znaczenie zakażenia bakteriami wewnątrzkomórkowymi w patogenezie choroby Leśniowskiego-Crohna. Antybiotykoterapia stanowi ważny element leczenia w niektórych postaciach chorób zapalnych jelit oraz ich powikłań, jak ropnie i przetoki. Istnieją doniesienia o korzystnym efekcie stosowania probiotyków, prebiotyków i synbiotyków w niektórych sytuacjach klinicznych, jednak nadal nie udaje się tą metodą uzyskać oczekiwanych efektów terapeutycznych. Dalsze badania mikrobiologiczne, genetyczne i farmakologiczne prawdopodobnie zbliżą nas do wyjaśnienia patogenezy i skutecznego leczenia chorób zapalnych jelit.

Słowa kluczowe: bakterie jelitowe | nieswoiste choroby zapalne jelit | wrodzona i nabyta odpowiedź immunologiczna

Abstract: Inflammatory bowel diseases, mainly Crohn’s disease and ulcerative colitis are chronic, untreatable conditions which affect young adult population, worsen quality of life and generate substantial health care costs. Till now no single etiologic factor was found, however significance of intestinal bacteria in disease pathogenesis and clinical course is important and remains elusive. It is widely accepted that in individuals with genetic predisposition, impaired innate immunity is one of the first events responsible for the perturbations of homeostatic coexistence between the host and commensal microbiota or enteropathogens of the gut. Secondary, excessive acquired immunity, accumulation of inflammatory cells and overproduction of cytokines result in chronic tissue damage. Disease recurrence after resection typically manifests at or just proximal to the surgically created anastomosis were bacterial overgrowth is observed, what makes the evidence of microbes significance in inflammatory bowel diseases pathogenesis. Clinical manifestation and pathogenesis of two most important inflammatory bowel diseases in spite of similarities, differ in many points. Nowadays once again the key role of intracellular pathogens in Crohn’s disease pathogenesis is the question under consideration. Antibiotic therapy constitutes an established therapeutic tool for the treatment of specific inflammatory bowel diseases symptoms and complications, like abscesses and fistulae. Although some promising outcomes have been observed after probiotics, prebiotics and synbiotics supplementation, but yet therapeutic results are less than optimal. Further investigation in microbiology, genetics and pharmacology will reveal important insights into our knowledge concerning inflammatory bowel diseases pathogenesis and successful treatment.

Key words: enteric bacteria | inflammatory bowel diseases | innate and acquired immunity


Evereth Publishing
Right Menu Icon

Udostępnij